bilgisayar - Blogcu

Ni�in M�zikten Ho�lan�yoruz � �nsan

M�zik nedir? D�z bi�imde konu�arak s�ylenebilecek bir �eyin de�i�ik ses dalgalar� ile s�ylenmesinden ni�in ho�lan�r�z? M�zik ni�in keyif veya tam aksi h�z�n duygusu verebiliyor?

M�zik asl�nda ses dalgalar�n�n, belirli kurallar i�inde bir d�zene sokulmas�d�r. Bilindi�i gibi, ses dalgalar halinde yay�l�r. Bir saniye i�indeki dalga say�s� sesin karakterini tespit eder. Saniyede 260 dalga yapan, yani titre�en ses 'Do' notas�d�r.

Bu �ekilde 7 temel nota olu�ur. Do-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si. Son notadan sonra, Do'nun titre�im say�s�n�n bir kat� kadar titre�imde daha ince bir Do gelir ki, bu iki Do aras�na bir oktav denir. ��te bu oktav, gam, akort denilen matematiksel diziler, bir �e�it dizilerek m�zik olu�turulur. Ancak t�m bunlar bize, bu matematiksel diziden bihaber, Afrika yerlilerinin, da� ba��ndaki �oban�n enfes m�zi�ini a��klayamaz.

Asl�nda k�lt�r�n m�zik ve bundan al�nan zevk �zerinde do�rudan ilgisi vard�r. Do�u m�zi�inde yukar�da belirtilen matematik dizilerdeki perdelerin aras�nda kar��k gezinilme, Afrika'da ba� d�nd�r�c� ritimler, Avrupa'da ise notalar�n ideal d�zeni �ne ��kar. Ancak bunlar da, de�i�ik m�zik t�rlerine ilgi duyan bizlerin ve m�zi�in ho�lan�lma nedenini a��klamaya yetmez.

M�zik ve dil yetenekleri bir�ok y�nden birbirine benzemektedir. Bilimciler insanlar�n m�zik yetene�i kazanmalar�n�n, konu�maya ba�lamalar� ile ayn� zamanlara denk d��t��n� ileri s�r�yorlar. Konu�ma yetene�i ��phesiz daha iyi bir ileti�im ve ya�ama �ans� avantaj�n� getirmi�tir ama m�zi�in hangi ihtiyac� kar��lad�� hala me�hul.

Bebekler anlaml� kelimelere benzer sesler ��karmaya ba�larken ayn� zamanda �ark� s�yler gibi m�r�ldanmaya da ba�larlar. Uzun ve kar��k c�mleler kurmay� becerdik�e, daha uzun ve kar��k �ark�lar� s�yleme yetenekleri de artar. Ancak beynin konu�maya kumanda eden k�sm�nda hasar olan hastalar�n konu�amamalar�na ra�men m�zik yeteneklerinin devam etti�i de g�r�lm��t�r.

Son zamanlarda, beynimizde m�zi�i alg�layan bir al�c� bulunabilece�i tezi ileri s�r�lmektedir. E�er bir g�n bu al�c� bulunsa bile, bunun ni�in beynimize konuldu�unun sebebi yine anla��lamayacakt�r.

��retilme yoluyla bir �e�it dans yapabilen veya dans olarak alg�lanamayacak hareketleri olan canl�lar� saymazsak, do�ada m�zik ve ritim duygusu sadece insanda vard�r. Bu �zelli�in nedeni ise hala tam olarak a��klanam�yor.

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

Dolunay�n Davran�� Etkilemesi � �nsan

�nsanlar aras�nda bu inan� olduk�a yayg�nd�r. Hatta bir�ok �lkede polisler ve hastanelerin acil servis personeli, dolunay olu�tu�u zaman i�lenen su�lar�n, intiharlar�n, trafik kazalar�n�n daha �o�ald��n�, insanlar�n renkleri g�rme yeteneklerinin azald��n�, sara n�betlerinin s�kla�t��n�, sinir hastalar�n�n uykusuzluktan daha �ok yak�nd�klar�n� s�ylemektedirler ama bilim insanlar� bu g�r��lere kat�lm�yorlar.

Eskilerin Ay'�n d�nemlerine ba�lad�klar� etkilerin b�y�k bir k�sm�n�n bo� inan�lar oldu�u bir ger�ektir. O zamanlar insanlar�n uykular�nda gezinmeleri dolunay �� taraf�ndan �ekilmelerine ba�lan�yordu. Dolunay�n ��n�n yatak odas�ndan i�eri girmesinin uyuyan�n r�yas�n� etkiledi�ine, dolunay ile birlikte cinsel i�g�d� fonksiyonlar�n�n, insanlar�n �remelerinin ve tarlalar�n bereketlerinin artt��na hatta 'kurt adam' efsanesine bile inan�l�yordu.

Bilim insanlar� yine de Ay'�n evrelerinin ve �zellikle dolunay�n insanlar� etkilemesi olay�na ciddiyetle yakla��yorlar. Ay'�n evreleri ile cinayetler, kazalar, d�nyam�zda olu�an kas�rgalar�n da��l�m�, magnetik alanlarda bozulma, kad�nlar�n ayba�lar� ve sara n�betleri aras�ndaki ili�kileri yak�ndan takip ediyorlar, devaml� istatistiki bilgi topluyorlar. Ancak kesin bir sonuca var�lm��, Ay'�n evreleri ile bahsedilen olaylar aras�nda hen�z bilimsel bir ili�ki saptanm�� de�ildir.

Yap�lan bir �al��mada dolunay s�resince olu�an trafik kazalar�n�n al��lmad�k bir �ekilde fazla oldu�u saptanm�� fakat daha sonra olaylar�n zaman aral�klar� incelendi�inde �o�unun hafta sonu g�nlerine denk geldi�i g�r�lm��t�r. Hafta sonu tatiline giderken ve d�nerken s�r�c�lerin acele etmeleri kazalar�n en �nemli nedenidir. Yani tatil acelecili�inin yaratt�� trafik kazalar�n�n yan�nda dolunay�n etkisinin s�z� bile edilemez.

Bilindi�i gibi Ay'�n d�nyada okyanuslardaki 'gel-git' denilen, sular�n al�almas� ve y�kselmesi olay� �zerinde do�rudan etkisi vard�r. V�cudumuzun da �o�u su oldu�una g�re Ay v�cudumuzu da etkileyebilir mi? V�cudumuzdaki suyun oran�, okyanuslardaki su miktar� ile k�yaslanamayaca�� gibi 'gel-git' olay� g�nde iki kez olu�maktad�r. Yani Ay'�n �ekim g�c� insan� etkilese bile bunun sadece dolunay safhas�nda de�il her g�n olmas� gerekir.

Dolunay safhas�nda iken Ay'�n parlakl�� da pek �nemli bir etken de�ildir, ��nk� bu safhada Ay'�n d�nyaya g�nderdi�i ��k miktar� G�ne�'in g�nderdi�inin 600 binde biri kadard�r.

Peki dolunay� bu kadar �zel k�lan nedir? Dolunay, G�ne� D�nya'n�n bir taraf�nda, Ay ise tam aksi tarafta ayn� hizaya gelince olu�ur. Bu durumda G�ne�'in, Ay'�n D�nya �zerindeki etkisini artt�r�p artt�rmad�� da incelenmi�tir. Bir miktar artt�rd�� do�rudur ama G�ne� o kadar uzaktad�r ki bu etkileme de fazla kayda de�er de�ildir.

�yle g�r�l�yor ki, her g�n olan olaylar, Ay'�n dolunay safhas�nda da olunca sebep ona ba�lanmaktad�r.

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

Sineklerin Tavanda Y�r�mesi � Hayvanlar D�nyas�

Sineklerin duvarlarda, camlarda hatta tavanlarda ba� a�a�� bu kadar rahat hareket etmeleri, yer �ekimi yasas�na meydan okurmu��as�na davran��lar� hep merak konusu olmu�, bilim insanlar�n�n da dikkatini �ekmi�tir. Bu arada �unu s�yleyelim ki, sinek diye k��msememek gerekir. D�nyam�zda bulunan her canl� organizman�n do�rudan veya dolayl� olarak, kendi tabiat� ve eko sistemi i�inde, insana bir faydas� vard�r.

V�cutlar�n�n hacimlerine oranla, sinekler a��r say�lmazlar ve onlar� yere �eken g�� pek �nemli de�ildir. Bu g�ce kar�� gelen de, ayaklar�ndaki k�llar�n ucunda bulunan vantuzlard�r. Bu vantuzlar ayr�ca yap��t�r�c�, ya�l� bir madde salg�larlar. Sinekler ayaklar�ndaki bu y�zlerce vantuz ve salg�lar� sayesinde her t�rl� y�zeyde gezinebilirler. Ancak y�zeyin ya� ��z�c�, �rne�in solvent gibi bir madde ile kaplanmam�� olmas� gerekir. Sinekler tavanda y�r�rken, 6 bacaklar�ndan ikisi hareketlidir. Di�er 4 bacak daima sabit durumdad�r.

Kar�ncalarda ise durum biraz farkl�d�r. Ortalama bir kar�ncan�n v�cudunun hacmine g�re a��rl��, sine�e nazaran daha fazlad�r. Hatta toprakta ya�ayan baz� t�rleri d�z bir zemine bile t�rmanamazlar. Evlerimize giren k��k kar�ncalar, �ok hafif olduklar�ndan duvarlarda y�r�yebilirler.

Belki b�yle �eyler ilginizi �ekmiyor olabilir ama, as�l merak edilen konu sineklerin tavanda nas�l y�r�yebildiklerinden �ok oraya nas�l konduklar�d�r. �yle ya, ba�� yukar�da, ayaklar� a�a��da u�an bir sine�in tavana tepetakla konabilmesi i�in bir yerde takla atmas�, u�u� konumunu de�i�tirmesi gerekir, ama nerede, ne zaman ve nas�l?

Uzun s�re inan�lan teoriye g�re, sinekler tam konma an�nda, yuvarlanan bir varil gibi yandan yar�m d�n�� yap�yorlard�. Bu teorinin yanl�� oldu�u, ancak y�ksek s�ratli, saniyede bir�ok film �ekebilen kameralar sayesinde ortaya ��kt� ve sineklerin bir s�rr� daha a��kl��a kavu�tu.

�ekilen filmlerden g�r�ld� ki, sinekler tavana konarken yandan de�il, sirklerdeki trapezciler gibi geriye yar�m ters takla atmaktad�rlar. Tavana yakla��nca, �n ayaklar�n� ba�lar�n�n �zerine �ekerek ters d�nmekte ve tavana �nce �n ayaklar� ile dokunmaktad�rlar. Sonra s�ra ile di�er ayaklar�n� da koyarak v�cutlar�n�n tavanda tutunmas�n� sa�lamaktad�rlar.

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

HIT ARTTIRMANIN YOLLARI

HIT ARTTIRMANIN YOLLARI

Bu makalede size arama motorlar�ndaki s�ralaman�z� nas�l y�kseltebilece�inizi g�sterece�im. T�m tavsiyeleri yerine getirmek zorunda de�ilsiniz, ama ne kadar �ok tavsiyeyi dikkate al�r ve de�erlendirseniz, arama motolar�nda bir �st s�raya ��kmak i�in o kadar g�� kazanm�� olursunuz.

1. D��ar�dan daha fazla link alarak ve daha fazla site i�i linklemesi yaparak link pop�leritenizi art�r�n.

Site ��i Linkler - Her sitenizi ve site i�i �nemli sayfalar�n�z� �apraz olarak birbirleriyle linkleyin. Bu her sitenizdeki sayfalar�n�z�n PageRank de�erini art�racakt�r.
Kontrol Etti�iniz Sitenize Gelen Linkler - Ana sitenizin konusu ile ayn� k��k birka� site yap�n. Bu k��k siteler sadece birka� sayfadan ibaret olsun. Sonra bu siteleri birbirleri aras�nda sizin i�in �nemli anahtar kelimelerle �apraz olarak linkleyin. Ana sitenize ise her k��k siteden yine anahtar kelimelerle linkler verin.
Kontrol Edemedi�iniz Sitenize Gelen Linkler: Rakiplerinize link veren sitetelerin size de link vermelerini isteyin. Hangi sitelerin rakiplerinize link verdi�ini bulmak i�in bir arama motoruna girin ve "link:" kelimesi ile rakip domainini kullanarak arama yap�n.
�rnek: link:www.rakibiniz.com
Yahoo Directory ve DMOZ (Directory Mozilla) gibi �nemli web dizinlerinde sizin sitenizle ayn� kategoride bulunan di�er sitelerle link de�i�imi yap�n.
Kendisine site eklemeye izin veren siteler bulun. Bunu yapmak i�in mesela Google'da "site ekle" yazarak arat�n. Gelen sonu�lardan �o�u site eklemeye izin veren siteler olacakt�r.

2. Her HEAD taginden hemen sonra META tagi i�inde ilk tag olarak bir TITLE ekleyin.

�rnek :
Bilgisayar Par�alar� �ncelemeleri ...

3. TITLE taginden hemen sonra bir DE******ION tagi ekleyin.

DE******ION i�inde sayfa i�eri�i ile ilgili anahtar kelimeleri kullanmaya �zen g�sterin. Bu anahtar kelimeler metnin ba��na ne kadar yak�n olursa o kadar iyi olacakt�r.

�rnek :
Bilgisayar Par�alar� �ncelemeleri ...

4. E�er META REFRESH tagi kullan�yorsan�z, tagin 30 saniyeden b�y�k oldu�undan emin olun.

�rnek :
<META HTTP-EQUIV="refresh" CONTENT="30; URL=http://www.donanim-inceleme.com">

Baz� arama motorlar� 30 saniyeden daha erken refreh de�eri kullanan sayfalar� spam olarak alg�lamaktad�rlar. E�er daha h�zl� sayfa refreshi istiyorsan�z, JavaScript redirect tagi kullanman�z� �neririm.

�rnek :
Ad�m 1- A�a��daki kodu dok�man�n HEAD b�l�m�ne kopyalay�n. Koddaki 3000 say�s�n� istedi�iniz gibi de�i�tirebilirsiniz. 1000 yazd��n�zda 1 saniye anlam�na gelecektir.

<****** LANGUAGE="JavaScript">

Ad�m 2- BODY taginize onLoad event y�nlendiricinizi ekleyin. B�ylece sayfan�z her y�klendi�inde JavaScript kodu �al��acakt�r.

5. E�er illa ki laz�m de�ilse AUTHOR, DATE vs. gibi META tagleri kullanmay�n.

Kullanman�z� �nerdi�im META tagler sadece DE******ION ve bazen META REFRESH tagleridir.

6. Sitenizde mutlaka bir tane site haritas� bulundurun.

Bu haritada sitenizde yer alan t�m sayfalara link verin. Bu sayfa, sitenize gelen arama motorlar�n�n t�m sayfalar�n�z� bulmas�na yard�mc� olacakt�r.

Her sayfadan en fazla 50 link verin.
E�er link vermeniz gereken 50 den fazla sayfan�z varsa sadece �nemli sayfalar�n�za link verin.
Baz� arama motorlar� sadece linklerden olu�an sayfalar� sevmezler. Bu y�zden bu sayfan�za mutlaka biraz da metin ekleyin. Mesela sitenizin genel amac�n� bir paragraf halinde bu harita sayfas�na ekleyin.

7. Bir ya da daha fazla header tagi kullan�n ve i�inde �nemli anahtar kelimelerinize yer verin.

H1, H2 gibi b�y�k header taglerini tercih edin.
E�er kulland��n�z header tagleri sayfa tasar�m�n�z� bozuyorsa, CSS ile sayfan�za uygun hale getirin.

8. Ana sayfan�zdaki metnin ilk 3-5 sat�r� sizin i�in �ok de�erlidir.

�o�u arama motoru bir sayfadaki ilk birka� sat�r metni arama sonu�lar�nda META DE******ION yerine sayfa a��klamas� olarak kulland�klar� i�in, bu ilk birka� sat�r�n olduk�a anlaml� olmas�na �zen g�sterin. (META DE******ION taginizi tan�mlam�� olsan�z bile bu tan�mlaman�n kullan�lmama ihtimali y�ksektir.)

9. �zellikle ana sayfan�zda anahtar kelime yo�unlu�unuzun %1-2 d�zeyinde olmas�na �zen g�sterin.

Anahtar kelime yo�unlu�unuzun y�ksek olmas�, arama motorlar�n�n bunu suni bir d�zenleme olarak g�rmesine neden olacakt�r. Bu durumda o anahtar kelimelerde siteniz ya da sayfan�z arama motorlar�nda �st s�ralara ��kamayacakt�r.

10. Her sayfada en az 350 kelimeye en fazla 750 kelimeye yer verin.

Arama motorlar�n�n olabildi�ince insan gibi d��nmeye �al��t�klar�n� unutmay�n. Sizin de onaylayaca��n�z gibi, bir ziyaret�i i�inde �ok az metin bulunan sayfalara ya da �zensizce doldurulmu� gibi g�r�nen binlerce kelimeden olu�an sayfalara zaman ay�rmayacakt�r. Metinlerinizi yazarken mutlaka bunlar� bir insan�n okuyaca��n� unutmay�n. Metninizi olabildi�ince paragraflara ay�r�n. Arama motorlar� insana y�nelik iyile�tirmelere �nem verirler.

11. Kullanaca��n�z domain ad�nda anahtar kelimelerinizi kullan�n.

Kelimelerin aras�na "-" tire koyarak ay�rman�z daha iyi olacakt�r. Mesela anahtar kelimeniz "donan�m inceleme", sizin i�inn iyi domain adi www.donanim-inceleme.com olacakt�r. E�er istedi�iniz domain ad� doluysa yani ba�kas� taraf�ndan al�nm��sa, .NET, .ORG gibi farkl� uzant�lar� alabilirsiniz.

12. Site i�i klas�r adlar�nda anahtar kelimelerinizi kullan�n.

Site i�i klas�rleri yine domain ad�n�z gibi anahtar kelimeleri kullaranarak ve kelimeler aras�na "-" tire koyarak olu�turun. �rne�in http://www.donanim-inceleme.com/en-son-cikan-donanimlar/" gibi kullanabilirsiniz.

13. Sayfa isimlerinizde anahtar kelimelerinizi kullan�n.

�rnek :http://www.donanim-inceleme/donanim-fiyatlari.html sizin i�in uygun olacakt�r.

14. Sayfa i�inde kulland��n�z resimlerin isimlerinde anahtar kelimelerinize yer verin.

�rnek : resim ile direkt ilgili olmasa bile sizin i�in uygun olacakt�r.

15. Her resimde mutlaka bir ALT tagi kullan�n.

En �nemli anahtar kelimelerinizi bu tag i�ine yerle�tirin.

�rnek :

16. E�er site i�inde IMAGE MAP kullan�yorsan�z mutlaka HTML links ekleyin.

��nk� baz� arama motorlar� IMAGE MAP takip etmezler. Bunun yan�nda IMAGE MAP arama motorlar�na text linkleri sunmaz. Arama motolar� optimizasyonuna hi�bir katk� sa�lamad�� i�in IMAGE MAP kullanmamaya �zen g�sterin.

17. Sayfan�zdaki ana metinler i�erisine, sayfa konusuyla ilgili ama daha az kullan�lan mesela anahtar kelimelerinizle e� anlaml� de�i�ik kelimeler serpi�tirin.

Pop�leritesi az olan kelimeler daha az rekabet gerektirdi�i i�in, bu kelimelerde arand��n�zda en �st s�ralarda ��kmay� garanti edebilirsiniz.

18. Anahtar kelimelerinizi sayfa metni i�inde pe�pe�e tekrar etmeyin.

Bu durum arama motorlar� taraf�ndan spam olarak alg�lanabilecektir. Anahtar kelimelerinizi sayfa metni i�ine homojen da��tmaya �zen g�sterin.

19. Sayfalar�n�z� olabildi�ince k�k dizine yak�n yerle�tirin. 3 seviyeden fazla i� i�e dizin kullanmay�n.

�rnek :
www.siteniz.com/index.html (1. seviye - harika)
www. siteniz.com/html/index.html (2. seviye - iyi)
www. siteniz.com/html/satis/index.html (3. seviye - idare eder)
www. siteniz.com/html/satis/arama/index.html (�ok y�ksek seviye - arama motorlar� bu sayfay� �ok i�lerde g�rd�� i�in eri�ilebilirli�ini ve dolay�s�yla �nemini az kabul edecektir.)

20. Men� kodlar�n� sayfa sonuna yerle�tirmeye �zen g�sterin.

E�er site i�inde her sayfada sabit bir yerde ��kan men� bar�n�z varsa, b�y�k ihtimalla tablo kodunuzu ana sayfa metinlerinden �nce yerle�tirmissinizdir. Arama motolar� sayfa kodunda ba�a yak�n olan kelimelere, sayfa kodunda sonda olan kelimelerden daha �ok �nem verirler. Bu y�zden sayfan�z� tasarlarken, men� bar kodunuzun sayfa i�eri�inden sonra gelmesini sa�lay�n.

21. Java****** kodlar�n�z� ba�ka bir dosyaya ya da BODY ve HTML taglerinizi kapatt�ktan sonra sayfa kodunun en sonuna yerle�tirin.

Bu �ekilde yapman�z ger�ekten i�e yarayacakt�r. A�a��daki kod �rne�indeki gibi yaparak Java****** kodlar�n�z� ba�ka bir dosyaya ta��yabilirsiniz. A�a��daki kodu HEAD tagi i�ine yerle�tirmeniz yeterli olacakt�r.

<****** LANGUAGE="JavaScript" SRC="file-name.js">

Bu i�lem ayn� zamanda sayfa kodunun b�y�kl��n� de d�i�irecektir b�ylece sayfan�z�n daha h�zl� y�klenmesine de yard�mc� olacakt�r. Ayr�ca ayn� kodu farkl� sayfalarda da kullanabileceksiniz. Tek yapman�z gereken yukar�daki kodu istedi�iniz sayfan�za yerle�tirmek olacakt�r. Bu ve bir �nceki iki teknik, daha �nemli sayfa i�i metinlerinizi kod i�inde daha �stlere ��karman�z� sa�layacakt�r.

22. Belki �ok pratik de�il ama CSS class isimlerinizi anahtar kelimelerden se�ebilirsiniz.

�rnek :
.donanim
{
color: #ff0000;
}

23. Robots META tagleri yerine robots.txt dosyas�n� kullan�n.

Baz� arama motorlar� bu META tagini anlamazlar.

24. Font boyu varsay�lan (default) de�eri olarak 1 kullanmay�n.

Baz� arama motorlar� �ok k��k font boylar�n� spamming olarak alg�larlar. Metin i�inde baz� �zel yerlerde font boyu olarak 1 kullanmak ise sorun olmayacakt�r.

25. Toplistlere veya link de�i�im gruplar�na �ye olmay�n.

Arama motorlar� toplistlere ve link de�i�imi gruplar�na bir sitenin pop�leritesini suni olarak art�rd�� i�in spam olarak bakarlar. Link de�i�im gruplar�n� kar��l�kl� link de�i�imi ile kar��t�rmay�n. Kar��l�kl� link de�i�imi sizin siteniz ile bir ba�ka site aras�nda �zel anla�ma ile yapt��n�z link de�i�imidir. Bu sadece size ve kar��n�zdaki siteye ait bir yap� olacakt�r. Arama motorlar� kar��l�kl� link de�i�imine kar�� de�illerdir. Kar��l�kli link de�i�imi ise genelde pop�leritenizi art�r.

D��ER �PU�LARI

1. Arama Motorlar�na Kay�t Yapt�rarak �n S�ralarda ��kmak

Arama motorlar�n� internete girenlerin % 95'i kullanmaktad�r ve buradan istedikleri bilgileri arat�p ula�mak istedi�i sayfalar� bulmaktad�rlar. Siz de insanlar� arad�klar� zaman bulabilecekleri bir siteniz varsa do�ru kelimeleri kullanarak sonuca ula�abilirsiniz. D�nyan�n en �ok ziyaret edilen ve en do�ru sonu�lar� ��kard�� ne s�r�len Google bu alan�n en iyisi. Sitenizi do�ru �ekilde kaydettirerek sitenize g�nde yakla��k 100 ki�inin gelmesini sa�layabilirsiniz.

2. K�sa ve Ak�lda Kalan Alan Adlar�

Adres �ubu�unda bulunan isim sizin sitenizin ki�ili�ini ortaya koymaktad�r. Alan Ad� se�imi yaparken hem i�eri�inize uygun ve k�sa hem de ak�lda kal�c� bir alan ad� bulmal�s�n�z. Bunu ba�ard��n�z taktirde sitenize bir kere giren ki�i siteyi unutmayacak yakla��k olarak bir ay i�erisinde sizin sitenizi tekrar ziyaret edecektir. Bu da size b�y�k bir katk� sa�layacakt�r.

3. H�zl� Eri�im

Web sitelerimizi genelde g�zel durmalar� i�in g�zel resimlerle ��k foto�raflarla d��emeye �al��r�z. Bu uygulama g�ze ho� gelmekle beraber sayfan�n a��l�m�n� yava�latacak, ziyaret�iyi memnun etmeyecektir. Bu do�rultuda sayfan�zdaki hostunuzu yoracak resimleri, ******leri kullanmamak en g�zelidir. Hele �cretsiz hostingleri kullan�yorsan�z kesinlikle anasayfan�z�n 60 kb '� ge�memesi ve resimlerin boyutunun �ok b�y�k olmamas� gerekir. Geocities tecr�besine dayanarak :)

4. Banner ve Link De�i�imleri

Web siteleri aras�nda yap�lan banner ve link de�i�imleri �ok yararl� olacakt�r. �zellikle benzer i�eri�e sahip siteler aras�nda yap�lan banner ve link de�i�imleri iki tarafa da b�y�k katk�lar sa�lamaktad�r. Mesela ziyaret�i arad��n� iki site de bulabilir. Ayr�ca bu de�i�imler arama motorlar�na da yard�mc� olmaktad�r.

5. Kaliteli ��erik

S�rf��ler gezdikleri sitelerde arad��n�n da fazlas�n�n bulunmas�n� ister. G�rd�� i�erik ne kadar fazlaysa o siteye g�sterdi�i �nem de o kadar fazlad�r. E�er bir giri�inde b�t�n siteyi gezebiliyorsa zaten o ziyaret�i o siteye bir daha gelme gere�i duymaz, fakat o kadar �ok i�erik varsa ve bir seferde b�t�n hepsini gezemiyorsa bu o ziyaret�inin en k�sa s�rede yar�m kalan s�rf�n� tamamlamak i�in siteye tekrar girece�inin belirtisidir.

6. Aktiviteler

Web sitelerinde yap�lan aktiviteler �ok �nemlidir. �zellikle ziyaret�ilerin online kat�ld�klar�, birbirleri aralar�nda mesajla�abildikleri ortamlar �ok sevilmektedir. �rne�in ; Mesaj Panosu, Link Bankas�, Maillist ,Ziyaret�i Defteri vs.. Bu aktivitelerde ziyaret�iyi memnun edecek ve o siteye tekrar girmesini sa�layacakt�r.

7. Toplistler

Toplistler ; web sitelerinin istatistiklerini tutan, istatistiklere g�re s�raya dizen web siteleridir. Bu sitelere �ye olarak sitenizin istatistiklerinizi tutturabilir ve takip edebilirsiniz. �st s�ralarda yer al�rsan�z sitenize ziyaret�iler gelir. Fakat burda Toplist se�imi de �ok �nemlidir. E�er hitiniz d��kse �ok b�y�k sitelere, toplistlere kat�lman�n bir anlam� yoktur. Daha d��k ve hitinize uygun toplistlere kay�t olmak her zaman i�in daha yararl�d�r.

8. Hit Makinalar�

Yukar�da anlatt��m�z hit artt�rma yollar�n�n d��nda, size hi� bir yarar sa�lamayacak olan fakat toplistlerde �st s�ralara ��kman�z� sa�layacak olan web trafik sitelerine �ye olabilirsiniz. Buradan gelen ziyaret�iler sizin sitenizi hi� bir �ekilde bilmez, gezmez ve i�eri�iyle ilgilenmez. Sadece hitiniz artm�� olur. Bu yolu kimseye tavsiye etmiyoruz.

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

bilgisayar ile ilgili arad��n�z her�ey burada(ilgilendi�iniz bolume bak�n)

BUYUK B�R U�RA� SONUCU �NTERNET ALEMINDEN SIZLERE BU B�LG�LER� TOPLADIM. OKU OKU B�TMEZ :) :)
Bilgisayar Nedir?
Bilgisayar Donan�m�
Merkezi ��lem Birimi (CPU)
Ana Bellek (RAM)
�n Bellek (Cache Memory)
B�OS (Basic �nput Output System)
Anakart
Bilgisayar Kasas�
Sabit Disk (Hard disk) ve Disketler
CD-ROM S�r�c�
Monit�r (Ekran)
Klavye
Mouse (Fare)
Yaz�c� (printer)
�izici (plotter)
Taray�c� (scanner)
Modem
Bilgisayarda Bilginin Birimleri
Bilgisayarla Yap�lan ��lemler
Bilgisayar a�� (network)
Bilgisayar Yaz�l�mlar�
Uygulama Yaz�l�mlar�
Genel Ama�l� Uygulama Yaz�l�mlar�
�zel Ama�l� Uygulama Yaz�l�mlar�
Sistem Yaz�l�mlar�
��letim Sistemi Yaz�l�mlar�
Hizmet Yaz�l�mlar�
Zararl� Yaz�l�mlar
Vir�slere Kar�� A��
Programlama Dilleri
Bilgisayar A��ld��nda Ne Olur?
��letim Sistemlerinin Genel Yap�s�
DOS ��letim Sistemi
DOS ��letim Sisteminin Bilgisayar�n A��l��nda Y�kleni�i
DOS Komutlar�
Di�er DOS Komutlar�

Bilgisayar Nedir?
Bilgisayar; kendine �nceden y�klenmi� program gere�ince �e�itli bilgileri-verileri uygun ortamlarda saklayan ve istenildi�inde geri getiren, �e�itli aritmetik ve mant�ksal i�lemler yapan; �ok h�zl� �al��an elektronik bir cihazd�r.

Bilgisayar�n elektronik k�sm�na donan�m (hardware), program k�sm�na ise yaz�l�m (software) denir.

Bilgisayar�n geli�iminde �u 4 unsur hi� de�i�memi�tir.

1. Bilginin Giri�i (Giri� birimleri: Klavye, mouse, kamera, scanner, fax-modem vb.)

2. Bilginin saklanmas� (Haf�za: Harddisk, disket, cd-rom vb.)

3. Bilginin i�lenmesi (Beyin: Merkezi i�lem birimi-Central Processing Unit-CPU)

4. Bilginin ��k�� (��k�� birimleri: Monit�r/ekran, Printer/yaz�c�, plotter/�izici, modem)

Bilgisayar Donan�m�
Donan�m bilgisayar� olu�turan her t�rl� fiziksel par�aya verilen verilen add�r. Donan�m bir merkezi i�lem biriminden (Central Processing Unit-CPU) ve bu birime ba�l� �evre birimlerinden olu�ur. �evre birimleri de ayr�ca giri� birimleri (input devices) ve ��k�� birimleri (output devices) olmak �zere iki k�sma ayr�l�r.

Merkezi ��lem Birimi (CPU)
Bilgisayar�n i�indeki temel eleman�d�r. Mikro i�lemci diye de an�l�r. Komutlar� i�ler, hesaplamalar� yapar, bilgisayar�n i�indeki bilgi ak��n� kontrol eder ve y�netir.

Mikro i�lemcilerin her yeni ku�a�� bir �ncekinden �ok daha g��l�d�r. 286, 386 ve 486 ku�aklar� art�k demodedir. G�n�m�zde pentium ve daha �st i�lemciler ge�erlidir.

Mikro i�lemciler; �ntel , IBM, AMD ve Cyrix gibi firmalar taraf�ndan �retilir. �ntel’in mikro i�lemcileri yayg�n olarak kullan�l�r.

Ana Bellek (RAM)
Ana bellek veya rastgele eri�imli bellek (Random Access Memory-RAM), bir giri� cihaz�ndan veya bir ikincil depolama cihaz�ndan okunan veri ve programlar�n, �al��t�r�lan programlardan elde edilen sonu�lar�n ve bir ikincil depolama cihaz�na veya bir ��k�� cihaz�na g�nderilmeye haz�r olan ��kt�lar�n tutuldu�u yerdir. Buradaki “rastgele eri�im” ifadesi bilgisayar�n bellek i�erisindeki herhangi bir adrese do�rudan gidip bilgileri okuyabilece�i veya yazabilece�i anlam�nda kullan�lmaktad�r. Ana bellekte veriler ge�ici olarak tutulur; ba�ka bir deyi�le bilgisayar kapat�ld��nda bu veriler silinir. �ok kullan�c�l� sistemlerde bilgisayar bir kullan�c� i�in herhangi bir i�i yapmay� bitirdi�inde, ana bellekteki ayn� k�sma di�er kullan�c�lar i�in i�lenmesi gereken veri ve programlar yerle�ir. Ana bellek di�er bilgi saklama ara�lar�na oranla biraz daha pahal�d�r.

Ana belle�in temel g�revleri ��yle �zetlenebilir.

1.Halihaz�rda �al��an programlar�n program deyimleri ve bu programlar�n ihtiya� duydu�u verileri tutmak.

2.��letim sistemi y�klendikten sonra ana bellekte s�rekli olarak kalmas� gereken i�letim sistemi bile�enlerini tutmak.

3.Programlar taraf�ndan �retilen sonu�lar� tutmak.

4.Sabit disklere veya harici bir cihaza g�nderilmeye haz�r olan ��k�� bilgilerini tutmak.

Bellekte yerle�ik olan veri ve programlara ihtiya� halinde tekrar ula�abilmek i�in ana bellekteki her b�lgenin bir adresi vard�r.

Ana belle�in b�y�kl��; ayn� anda �al��abilecek program say�s�n� ve programlar�n �al��ma h�z�n� etkiler.

�n Bellek (Cache Memory)
Ana bellek ile merkezi i�lem birimi aras�nda g�rev yapan ve ana bellekten �ok daha h�zl� olan bir bellektir. Bu bellek birimi; i�lem esnas�nda �ok s�k kullan�lan bilgisayar talimatlar� ve ge�ici olarak tutulan bilgiler i�in bir “yaz-boz tahtas�” olarak kullan�l�r. CPU ’nun ana bellekten veri al�rken harcad�� zaman� azalt�r; bu da bilgisayar� h�zland�r�r. CPU, ana bellekten veri almas� gerekti�inde, bu verinin dahili �n bellekte olup olmad��na bakar. Dahili �n bellek, CPU’nun en son i�ledi�i verilerin bir kopyas�n� saklar. Aranan veri dahili �n bellekte bulunamazsa harici �n belle�e bak�l�r. Harici �n bellekte de bulunamayan veriler ana bellekten al�n�r. Bu, �n belle�e g�re daha yava� bir s�re�tir.

B�OS (Basic �nput Output System)
B�OS yongas� (entegresi), bilgisayar�n a��l�� s�ras�nda par�alar� kontrol eden ve onlar� �al��maya haz�r duruma getiren bir program i�erir. ROM (Read Only Memory) t�r�ndeki bellek �zerinde kaydedilmi� bir programd�r. Bu t�r bellekteki bilgiler bilgisayar� kapatt��n�zda silinmez.

Not:BIOS bug�n �retilen anakartlar�n �o�unda, Flash ROM �zerine kay�tl�d�r. Bu t�rdeki belle�in i�eri�i bilgisayar� kapad��n�zda silinmez ama gerekti�inde �zel bir program �al��t�r�larak de�i�tirilebilir.B�ylelikle B�OS un i�erdi�i hatalar giderilebilir.

BIOS’ un ilk g�revi, bilgisayar�n a��l�� s�ras�nda bellek gibi �e�itli par�alar� kontrol ederek,bir problem varsa kullan�c�y� uyarmakt�r.

Bilgisayar�n a��l�� s�ras�nda �zel bir tu�a (genellikle DEL tu�u) basarsan�z, kar��n�za BIOS setup ekran� gelir. Bu ekranda gerekiyorsa, sabit disk s�r�c�lerinin tipi gibi �e�itli bilgileri ve ayarlar� de�i�tirebilirsiniz.

Anakart
Veriyolu, bilgisayar�n i�indeki de�i�ik birimler aras�nda bilgileri ta��yan bir sistemdir.

Bir bilgisayar�n temel devre kart�d�r. Bilgisayardaki t�m elektriksel bile�enler anakarta ba�lanm��t�r.

Geni�letme yuvalar�, geni�letme kartlar�(ses, g�r�nt�-ekran, modem, network-a� kartlar�)n�n tak�labilece�i anakart �zerindeki soketlerdir. Geni�letme kartlar�, bilgisayar�n�za yeni yetenekler kazand�r�r. Daha g�zel grafikler, CD kalitesinde ses, modem ile ileti�im, bilgisayar a�lar�na(internet’e) ba�lanmak ... Bunlar, bilgisayar�n�za ekleyebilece�iniz �zelliklerden sadece birka��. Geni�letme yuvalar�n�n tipini, bilgisayar�n veriyolu belirler.

Bilgisayar Kasas�
Bilgisayar� olu�turan par�alar�n i�ine tak�ld�� ve par�alar� bir arada tutan metal ve/veya plastik bir kutudur. �nceleri Desktop ve slim kasa ad� verilen yat�k kasalar kullan�l�rken son y�llarda Mini Tower diye adland�r�lan dik tip kasalar kullan�lmaktad�r. Ancak IBM, HP ve Compag gibi firmalar daha �ok desktop tipi kasalar� tercih ediyorlar. Server(sunucu) veya ana bilgisayar olarak kullan�lmak �zere tasarlanan bilgisayarlarda geni�leme olanaklar� fazla olan kasalar kullan�lmaktad�r.

Kasan�n en �nemli bile�eni g�� kayna��d�r. G�� kayna��, normal �ehir cereyan�n� bilgisayar�n kullanabilece�i elektrik enerjisine d�n��t�r�r. Bilgisayar par�alar�n�n fazla �s�nmas�n� engellemek �zere g�� kayna��n�n i�inde bir so�utucu fan bulunur. Genellikle mikroi�lemcilerin �zerinde de ayr�ca bir so�utucu fan bulunmaktad�r. PC (Personal Computer) lerde g�� kayna��n�n kapasitesi ortalama 200-250 watt’t�r.

Elektrik cereyan�ndaki dalgalanmalar ve elektri�in kesilmesi bilgisayar�n�za zarar verebilir. Makinenizi ve bilgilerinizi korumak i�in kesintisiz g�� kayna�� kullanabilirsiniz.

Kesintisiz G�� Kayna��, elektrik enerjisindeki dalgalanmalara kar��; ��k��nda bilgisayar�n�za s�rekli ayn� voltajda temiz bir enerji verir ve kesinti durumunda, i�indeki ak�lerin kapasitesine g�re bilgisayar�n�z� 5 dakika ile birka� saat aras�nda �al��t�r�r.

Bilgisayar Kasas�nda, bilgisayar� kolayca a�mak ve “reset” yapmak i�in tu�lar bulunur

A�ma/Kapama (Power On/Off) tu�u, bilgisayar� a��p kapamay� sa�lar.

Reset tu�u, a�ma/kapama d��mesine basmadan bilgisayar� yeni a��lm�� haline getirir. �zellikle makine komutlar�n�za uymuyorsa veya kilitlendiyse kullan�l�r.

Sabit disk s�r�c� ��, bilgisayar sabit diske bir �ey yazd�� veya ondan bir bilgi ald��(okudu�u) zaman yanar. Bu ��k yanarken bilgisayar� sak�n kapamay�n ve oynatmay�n yoksa diskteki bilgiler bozulabilir.

Bilgisayar Kasas�n�n arkas�ndaki Portlar :

Seri Port, “Erkek Konnekt�r” olarak da adland�r�lan bu portlarda 9 veya 25 i�ne(pin) bulunur. Seri portlara fare(mouse), modem, taray�c�(scanner) bazen de yaz�c� ba�lan�r. Bilgisayar her seri portu COM etiketiyle g�r�r.(COM1, COM2 ...)

Paralel Port, “di�i konnekt�r” olarak da bilinen bu portlarda 25 delik bulunur. Paralel portlara yaz�c� ve teyp birimleri tak�l�r. Bilgisayar her paralel portu LPT etiketiyle g�r�r.

Monitor(Ekran) Portu, monit�r� ba�lamak i�indir.G�r�nt� kart�n�n �zerinde bulunur

Klavye portu, klavyeyi ve mouse portu da fareyi bilgisayara ba�lar.

USA (�niversal Seril Bum) portu, yeni bir standart olan USA; fareden klavyeye t�m cihazlar� zincirleme �ekilde birbirine ba�l�yor. USA portlar� ile 127 adede kadar cihaz bilgisayara kolayca eklenebilir.

Oyun portu, joystick’leri bilgisayara ba�lar. Genellikle ses kart�n�n �zerinde bulunur.

Sabit Disk (Hard disk) ve Disketler
Yukar�da belirtildi�i gibi bilgiler bilgisayar�n belle�inde i�lenip de�erlendiriliyor. Bilgisayar�n kapat�lmas� veya elektri�in kesilmesi halinde bellekteki bilgiler siliniyordu. Bellekte ge�ici olarak saklanan bilgileri kal�c� olarak saklamak i�in bilgilerin manyetik bir ortama aktar�lmas� gerekir.

En �ok kullan�lan manyetik ortamlar�n ba��nda ise hard disk ve disketler gelmektedir. Disketler bilgisayara tak�l�p ��kart�labilirken, hard diskler bilgisayarda sabit olarak kal�yor. Disketlerin hem kapasiteleri d��k hem de disketten bilgi okuma ve yazma h�z� hard disklere g�re son derece d��kt�r. Ayr�ca hard diskler disketlere g�re daha dayan�kl� ve uzun �m�rl�d�r. Yani hard (sabit) disk s�r�c� bir bilgisayar�n bilgi depolamak i�in kulland�� en temel birimdir. Veriler bir dizi d�nen diskte manyetik olarak saklan�r(Kaydedilen bilgiler Dosya ad�n� al�r).

Bilgisayar�n�zda birden fazla sabit disk s�r�c� bulunabilir veya bir sabit disk iki yada daha fazla b�l�me ayr�labilir. �lk sabit disk, C s�r�c�s� diye adland�r�l�r. Daha sonra tak�lan hard diskler s�ras�yla D,E,F... harflerini al�r.

Not: D harfi genellikle CD-ROM s�r�c�s� i�in kullan�l�r.

Bir sabit diskin saklayabilece�i bilgilerin miktar�, MB(Mega Byte) ve GB(Giga Byte) ile �l��l�r.G�n�m�zde sabit disklerin kapasitesi 10-50 GB aras�ndad�r.

Not : 1 GB = 1024 MB olmakla birlikte, baz� sabit disk �reticileri 1 GB = 1000 MB olarak tan�mlamaktad�r.

Disket (floppy disk), verileri manyetik ortamda saklayan ta��nabilir bir ara�t�r. Bir disketi(ve hard diski) ilk kez kullanmadan �nce bi�imlendirmek (formatlamak) gerekir. Formatlama, disketi iz ve sekt�rlere ay�rarak onu kullan�ma haz�r duruma getirir.

Disketler, boyutlar�na g�re ikiye ayr�lmaktad�r: 3.5” ve 5.25”. Bug�n kullan�lan 3.5” disketlerin veri saklama kapasiteleri i�in iki yayg�n standart kullan�l�yor:

1.�ift yo�unluklu (Double Density-DD) : 720 KB

2.Y�ksek yo�unluklu (High Density-HD) : 1.44 MB

Bilgisayarlarda disket s�r�c� A (varsa ikinci s�r�c� B) diye adland�r�l�r.

CD-ROM S�r�c�
CD-ROM (Compact Disk - Read Only Memory) s�r�c�, kompakt disklerdeki say�sal bilgileri okuyan ara�t�r. CD-ROM s�r�c�lerde okuma i�lemi lazer ��n� ile yap�l�r.

CD-RW’larda okuma i�in ayr� yazma i�in ayr� lazer ��n� kullan�l�r.

CD-ROM’lar al�minyumdan �retilmi�, �zerleri �effaf polikarbonat maddesiyle kaplanm�� ve �zerine koruyucu bir cila �ekilmi� disklerdir.CD’ler di�er kay�t birimlerine g�re daha g�venilirdir. Bir CD’nin bilgi depolama kapasitesi yakla��k 650-750 MB aras�ndad�r.

Monit�r (Ekran)
Monit�r (veya ekran) bilgisayar�n mikroi�lemcisinden g�nderilen sinyalleri g�z�n g�rebilece�i �ekilde g�r�nt�ye d�n��t�ren cihazd�r. Yani CPU taraf�ndan i�lenilen bilgilerin kullan�c�ya iletildi�i ortamd�r; bir ��k�� birimidir. Monit�rlerin en �nemli �zelliklerinden birisi ekrandaki g�r�nt�lerin netli�i veya ��z�n�rl��d�r.

��z�n�rl�k (resulation), yatay ve dikey olarak ekrandaki nokta say�s�yla �l��l�r. ��z�n�rl�k y�kseldik�e ekrana daha fazla bilgi s��ar, ama ekrandaki g�r�nt�ler k��l�r. Multisync monit�rler, de�i�ik ��z�n�rl�klerde �al��abilirler(640x480, 800x600, 1024x768, 1280x1024 gibi). B�ylece ekrandaki g�r�nt�leri amaca g�re geni�letip daraltabiliriz.

B�y�kl�k : Monit�r b�y�kl��, ekran�n k��egen uzunlu�uyla �l��l�r. Standart monit�rler 14” veya 15” (in�) b�y�kl��ndedir. 1024x768’den daha y�ksek ��z�n�rl�klerde rahat �al��abilmek i�in 17” veya daha b�y�k bir monit�r se�ilmelidir.

Nokta aral�� : G�r�nt� netli�i, ekran y�zeyindeki noktalar�n aras�ndaki uzakl��a ba�l�d�r. Nokta aral�� ne kadar k��kse g�r�nt� o kadar net olur. Eski monit�rlerde bu 0.39 mm iken �imdiki monit�rlerde genellikle 0.28 veya daha k��kt�r.

Ekran tazeleme : Ekrandaki g�r�nt� saniyede en az 60 kez tazelenmelidir. Ekran tazeleme frekans� y�kseldik�e daha sabit bir g�r�nt� elde edilir. “Non-interlaced”(titre�imsiz) denilen monit�rler ekran� tek seferde tarayabildi�i i�in g�z� daha az yorar.

Monit�r ve g�r�nt� kart�, ekranda g�r�nt�lerin sergilenebilmesi i�in birlikte �al��rlar..

G�r�nt� kart�, ana karta ba�lanan bir geni�leme kart�d�r. Bir kablo, g�r�nt� kart� ile monit�r� birbirine ba�lar.

Monit�rde g�r�nt�lenebilen renklerin say�s� g�r�nt� kart�ndaki bellek miktar�yla s�n�rlan�r. G�r�nt� kart�ndaki bellek yongalar�, bilgileri monit�re g�ndermeden �nce ge�ici olarak saklar. Renk say�s�, ekrandaki g�r�nt�lerin kalitesini do�rudan do�ruya etkiler. Daha fazla renk, ger�e�e daha yak�n ve daha iyi g�r�nt� demektir.

Klavye
Klavye, �zerinde harf, rakam, �zel karakterler ve �zel fonksiyon tu�lar�n�n bulundu�u bir bilgisayar giri� birimidir. Bilgisayar temelde klavye arac�l��yla y�nlendirilir ve kumanda edilir. Klavyenin tu�lar�na bas�ld��nda, bas�lan tu�un kodu bilgisayar�n CPU’su taraf�ndan de�erlendirilmek �zere belle�e aktar�l�r ve yank�s� yada neticesi ekrana gelir.

Klavyeler �zerindeki harf tu�lar�n�n dizili� �ekline g�re F veya Q tipi olurlar. Farkl� firmalar�n �retti�i klavyelerde baz� farkl� tu�lar bulunabilir.

Klavyenin �zerinde bulunan baz� tu�lar, ekrana bir karakterin yaz�lmas�na neden olmazlar. ��nk� bu tu�lar bir g�r�nt�den �te bir etki olu�tururlar. Ancak bu tu�lar�n i�levleri programdan programa de�i�iklik g�sterebilir. �rne�in bir �ok programda F1 tu�una bas�ld�� zaman o s�rada �al��an program veya yap�lan i�leme ba�l� olarak ekrana yard�mc� bilgi getirilmektedir.

Enter tu�u : Bilgisayara bir i�i yapmas�n� s�ylemek, bir komutu �al��t�rmak i�in kullan�l�r. Kelime i�lemcilerde ise yeni bir paragrafa ge�meyi sa�lar.

Esc (Escape) tu�u : O s�rada yap�lan i�i yar�da kesmek, vazge�mek veya geriye d�nmek amac�yla kullan�l�r. Windows uyumlu programlarda Esc tu�u genellikle iptal d��mesini temsil eder.

Fonksiyon tu�lar� : Bu tu�lar belirli bir i�lemi �abucak yapmak i�in kullan�l�r. �rne�in F1 tu�u �o�u programda yard�m bilgilerini ekrana getirir.

Tab tu�u : DOS ortam�nda bu tu�a bas�ld�� zaman imle� veya ekleme noktas� 5 karakter geni�li�i kadar sa�a gitmektedir. Ba�ka bir deyi�le DOS ortam�nda 5 kez bo�luk tu�una basmak yerine bir kez tab tu�una basmak ayn� etkiye sahiptir. Kelime i�lem programlar�na paragraf girintisi i�in, windows’ta ileti�im kutusu pencerelerinde ise d��meler aras� ge�i�te kullan�l�r.

Caps Lock tu�u : Bu tu�a bir kez bas�nca (klavyenin sa� �st k��esinde ilgili ��k yanar ve) klavyeden hep b�y�k harf girebilirsiniz. Bir kez daha basarsan�z, yine k��k harf moduna ge�ilir.

Shift tu�u : Bu tu�a bir harf tu�u ile birlikte bas�ld��nda, o harfi b�y�k yazmakta veya bir rakam tu�u ile birlikte bas�ld��nda ise o rakam tu�unun �st k�sm�nda belirtilen �zel karakteri yazmaktad�r.

Ctrl ve Alt Tu�lar� : Ba�ka tu�larla birlikte ayn� anda bast��n�zda, belirli i�lemleri yapmaya yarar. �rne�in baz� programlarda Ctrl+S dosyay� kaydeder, Ctrl+Alt+Del bilgisayar� resetler.

Alt Gr tu�u : Q dizili�ine sahip klavyelerde T�rk�e’ye �zg� �,�,� ve � gibi harflere yer bulabilmek i�in baz� tu�lara 3. bir g�rev verilmektedir. Bu 3. g�revi kullanabilmek Alt Gr tu�u bas�l� iken s�z konusudur.

Windows tu�u : Bu tu� Windows i�letim sistemlerinde “Ba�lat” men�s�n� a�ar. Ayr�ca ba�ka tu�larla birlikte k�sa yol tu�u olarak kullan�l�r. Klavyenin sol alt k��esinde Ctrl ile Alt tu�lar� aras�ndad�r.

Sa� fare tu�u : Windows’ta sa� fare tu�u ile ayn� g�revi g�r�r. Klavyedeki yeri bo�luk tu�unun sa��ndaki Ctrl tu�unun solundad�r. Bu arada Ctrl, Shift ve Enter tu�lar� kullan�m kolayl�� d��n�lerek klavye �zerinde iki�er adettir.

Back Space (Geriye Silme) tu�u : Klavyede rakamlar�n bulundu�u s�rada en sa�da olan bu tu�, ��kl� g�stergenin(imlecin) solunda bulunan karakteri silmek i�in kullan�l�r. �mlecin solundaki karakter silindi�i i�in sa��nda bulunan b�t�n karakterler bir karakter geni�li�i kadar sola kayarlar.

Del (Delete) tu�u : Del tu�u ise imlecin sa��ndaki karakteri siler.

�ns (�nsert) tu�u : �nsert tu�u a��k/kapal� mant��yla �al��r. �nsert a��kken yaz�lan karakterler sa�daki karakteri ileri do�ru iterek araya yerle�ir. �nsert kapal� iken ise yazd��m�z karakterler daha �nceki karakterlerin �st�ne yaz�l�r.

Home tu�u : Bu tu� sat�r�n ba��na gitmemizi sa�lar.

End tu�u : Bu tu� sat�r�n sonuna gitmemizi sa�lar.

Page Up tu�u : Bu tu� bir sayfa yukar� ��kmam�z� sa�lar.

Page Down tu�u : Bu tu� bir sayfa (bir ekran g�r�nt�s� kadar) a�a�� inmemizi sa�lar.

Pause tu�u : Bu tu� yap�lan i�lemin bir tu�a basana kadar durdurulmas�n� sa�lar. Bir tu�a bas�nca i�lem kald�� yerden devam eder.

Print Screen tu�u : DOS ortam�nda �al��rken bu tu�a basman�z halinde o s�rada ekranda ne g�r�l�yorsa yaz�c�ya g�nderilir. Windows ortam�nda bu tu�a bast��n�zda yine ekran�n resmi �ekilir. Ancak ekran�n resmi yaz�c� yerine, ge�ici bilgi saklama ortam� olan ve Pano ad� verilen ortama aktar�l�r. Daha sonra panoda saklanan resmi Paint gibi bir boyama program�na aktar�p istedi�iniz gibi kullanabilirsiniz.

�mle� tu�lar� : Bu tu�larla imleci ekranda istedi�iniz yere arqo S�z yaSak(bayroSh)�rebilirsiniz.

N�merik klavye : Num Lock ��na ba�l� olarak, buradan rakamlar� girebilir veya imleci kontrol edebilirsiniz. Num Lock ��n� “Num Lock” tu�u yakar veya s�nd�r�r.

Bunlardan ba�ka yeni tip klavyelerde Sleep(Stand-by/Bekleme uyuma modu), Power (a�ma-kapama) gibi baz� tu�lar da vard�r.

Mouse (Fare)
Ekrandaki ��eleri (icon’lar�) se�menizi ve hareket ettirmenizi, bu icon’lar�n temsil etti�i i�lemleri (sol tu� ile bir veya iki kez t�klayarak) yapt�rman�z� sa�layan bir giri� ayg�t�’d�r

Fare, klavyenin yerini almak i�in geli�tirilmi� bir ayg�t de�il aksine kullan�c�n�n imleci hareket ettirme kabiliyetini geli�tiren bir ayg�tt�r.�ki veya �� tu�lu olabilir.

Farenin �al��mas� bir topun hareketine dayan�r. Fare d�z bir y�zeyde hareket ettirildik�e topun hareketi ekrandaki i�aretin hareketine d�n��t�r�l�r.Farenin iyi �al��mas� i�in, ara s�ra bu topu ��kar�p temizleyin.

Mouse Pad (farelik) farenin hareketi i�in uygun ve iyi bir y�zey sa�lar.

Seri fareler COM portuna, PS/2 tipi fareler fare portuna ba�lan�r. Bu iki tip konnekt�r� birbirine �eviren d�n��t�r�c�ler vard�r.

Yaz�c� (printer)
Bilgisayardaki bilgilerin ka��t �zerinde g�sterilmesini sa�layan ��k�� birimlerinden en �nemlisi yaz�c�lard�r. Yaz�c�lar bas�mda kulland�klar� teknolojiye g�re �� s�n�fa ayr�l�rlar.

1.Nokta vuru�lu (matris) yaz�c�lar : Sayfa �zerine harfleri ve �ekilleri minik noktac�klarla olu�tururlar. Yazma kafas�, m�rekkepli bir �eride vuran k��k i�nelerden (9 veya 24 pin) olu�ur. Bu yaz�c�lar vuru�lu olduklar� i�in olduk�a g�r�lt�l�d�r.

Nokta vuru�lu yaz�c�lar, �zellikle ayn� anda birden �ok kopya al�nmas� gereken durumlarda kullan��l�d�r. Genellikle s�rekli form ka��t kullan�rlar. S�rekli formun kenar�nda, yaz�c�ya tak�lmas�n� sa�layan delikler vard�r.

2.M�rekkep p�sk�rtmeli (inkjet) yaz�c�lar : Nokta vuru�lu yaz�c�lardan daha kaliteli bask� yaparlar ve daha sessiz �al��rlar. Renkli m�rekkep p�sk�rtmeliler, normal ka��da bask� yapabilirler, ama �zel ka��t kullan�l�rsa daha iyi sonu� verirler.

3.Lazer yaz�c� : Sayfa g�r�nt�s�n� olu�turmak i�in lazer ��nlar�n� kullanan, y�ksek h�zl� bir yaz�c�d�r. Lazer yaz�c�lar, y�ksek kalitede belge �reten bir fotokopi makinesi gibi �al��r.

�izici (plotter)
�iziciler �zellikle grafik ��kt�lar�n al�nmas�nda kullan�lan ayg�tlard�r. Renkli kalemler kullan�lmak suretiyle renkli ��kt�lar al�nabilir. �iziciler genellikle mimarl�k ve m�hendislik uygulamalar�nda kullan�l�r.

Taray�c� (scanner)
Taray�c�lar foto�raf, grafik ve d�z yaz�lar� okuyup bilgisayara aktaran ayg�tlard�r. Bilgisayara aktar�lan resim ve grafikler �zerinde de�i�iklik yap�labilmektedir. D�z yaz�lar ise kelime i�lem programlar�(OCR optik karakter tan�ma program�) ile de�i�tirilebilmektedir.

Taray�c�lar�n masa �st� tipi oldu�u gibi el ile tarama yapmay� gerektiren el tipi taray�c�lar da vard�r. Taray�c�lar bilgisayara ya SCSI bir kartla ba�lanmakta ya da yaz�c�n�n tak�ld�� paralel ��k��a ba�lan�r. Paralel ��k��tan bilgisayara ba�lanan taray�c�lar daha ekonomiktir. Bu tip taray�c�larda ayr�ca yaz�c�lar i�in bir ��k�� bulunmaktad�r.

Modem
Bilgisayar�n�z�n telefon hatlar�n� kullanarak ileti�im kurmas�n� sa�lar. Modem terimi, Modulation-demodulation kelimelerinin k�salt�lmas� ile olu�turulmu�tur. Modem, bilgisayardan ald�� digital(say�sal) veriyi analog veriye �evirerek g�ndermek ve ayn� �ekilde kar�� taraftaki bilgisayardan gelen analog veriyi tekrar digital veriye �evirerek bilgisayara iletmektir. Bu digital-analog �eviri i�leminin gerekli olmas�n�n sebebi, bilgisayarlar� birbirine ba�lamak i�in kullan�lan hatlar�n digital veriyi ta��yamamalar�d�r.

Bir modem kullanarak, internet ve BBS gibi bilgi a�lar� ve hizmetlerine eri�ebilirsiniz. Faks yetene�i de olan bir fax/modem cihaz�yla bilgisayar�n�zdan faks �ekebilir ve size gelen fakslar� alabilirsiniz. Ses(voice) �zellikleride olan bir modem telesekreter g�revi g�rebilir.

Harici tip Modemler bilgisayara seri port ile ba�lan�r.

Bilgisayarda Bilginin Birimleri

Bit (binary digit) : 0 ve 1’lerden olu�mu�, bilgisayarda bir anlam� olan en k��k bilginin ad�d�r.

Byte : 8 bitin birle�imiyle olu�mu� 1 karakterlik bilgidir.

Karakter : Harf, rakam veya semboller. Her birine 1 karakter denilir.

1 Byte = 1 Karakter = 8 Bit

1024 Byte = 1 Kilo Byte(KB), 1024 KB = 1 Mega Byte(MB), 1024 MB = 1 Giga Byte(GB)

Bilgisayarla Yap�lan ��lemler
Bir bilgisayarla yap�lan i�lemler �� temel faaliyetten ibarettir: Giri�/��k�� i�lemleri, veriler �zerinde yap�lan i�lemler ile veri yada bilgilerin saklanmas� ve nakli i�lemleri.

1.Giri�/��k�� i�lemleri : Bir bilgisayar �e�itli giri� ve ��k�� cihazlar� vas�tas�yla toplanan verileri alma ve i�lenen verileri de sunma kabiliyetine sahiptir.

2.Veriler �zerinde i�lemler yap�lmas� : A�a��daki i�lemler bilgisayar taraf�ndan veriler �zerinde icra edilebilir.

a. S�n�fland�rma : S�n�fland�rma genellikle veriler i�in �nceden tespit edilmi� k�saltma veya kodlar vas�tas�yla yap�l�r. Kod t�rleri; n�merik (111,112,113 gibi), alfabetik (A,B,C gibi), ya da alfan�merik (A1,B1,C1 gibi rakam ve harflerin kar��m� �eklinde) olabilir.

b. Aritmetik ve mant�ksal i�lemler : Aritmetik i�lemler verilerin toplama, ��karma, �arpma ve b�lme gibi i�lemlere tabi tutulmas�d�r. Bilgisayar ayr�ca mant�ksal kar��la�t�rmalar yapma kabiliyetine de sahiptir. �rne�in A ve B �eklinde ifade edilen iki veri birimi kar��la�t�r�ld��nda sadece �� muhtemel sonu� s�z konusudur.(1) A, B’den k��kt�r (AB). Bu kar��la�t�rma kabiliyeti bilgisayar�n �nemli bir �zelli�idir. ��nk� �o�u karma��k problemler kar��la�t�rmalar yapmak suretiyle ��z�lebilir.

c. S�ralama : Veriler mant�ksal bir s�ra i�erisinde d�zenlenmi�se bunlarla �al��mak ve analiz etmek daha kolay olur. �rne�in n�merik veriler k��kten b�y��e veya b�y�kten k��e, alfabetik veriler ise A’dan Z’ye veya Z’den A’ya �eklinde d�zenlenebilir. Bilgisayar�n mant�ksal kar��la�t�rmalar yapmak suretiyle ger�ekle�tirdi�i bu d�zenlemeye s�ralama denir.

d. �zetleme (grafik) : Veri y��nlar�n�n daha k�sa ve kullan�labilir �ekle indirgenmesine �zetleme denir. Bilgisayar�n �e�itli grafik programlar� yard�m�yla verilerden pasta veya s�tun grafikler ��karmas� �zetlemeye bir �rnek olu�turur.

3.Saklama ve nakletme i�lemleri : Saklama, veri ve bilgilerin daha sonraki kullan�m i�in bir harddisk, disket, CD-ROM veya bir manyetik bant gibi bir ayg�tta saklanmas�d�r. �stenildi�inde bu veri ve bilgilere �abucak ula��labilir ve kullan�labilir. Ayr�ca bilgisayarlar veri ve bilgileri bir yerden ba�ka bir yere transfer etme kabiliyetine sahiptir. �leti�im, herhangi bir elektronik ileti�im arac� ile yap�labilir.

Bilgisayar a�� (network)
Bir bilgisayar a��,iki veya daha fazla bilgisayar�n bir ileti�im arac� �zerinden(kablolu veya kablosuz), t�m ileti�im, yaz�l�m ve donan�m bile�enleri ile birlikte ba�lanarak meydana getirilen sistem olarak tan�mlanabilir. Bilgisayar a�� en az bir sunucu bilgisayar (server) ve bir istemci (client) bilgisayar (terminaller), modem veya ethernet (network) kart�, ileti�im protokol� ve benzeri ileti�im ara�lar�n� b�nyesinde bulundurur. B�yle bir a�a ba�l� kullan�c�lar bir �ok yaz�l�m ve donan�m� payla�abilirler.

Network sistemleri yak�n ve uzak ba�lant�lar olmak �zere iki ana ba�l�k alt�nda incelenir.

Yak�n mesafelerde olan bilgisayarlar�n birbirlerine ba�land�� network sistemlerine LAN (Local Area Network), uzak mesafelerde olan bilgisayarlar�n birbirlerine ba�land�� network sistemlerine ise WAN (Wide Area Network) ad� verilir.

Bilgisayar a�lar�;bilgisayar kaynaklar� ve elektronik nesne payla��m�n� ama�layarak ba�lad� ve bir ileti�im, payla��m, dayan��ma ve ortak �al��ma ortam�na d�n��t�. Bir kullan�c� masas�ndaki PC-terminal i� istasyonu ile a� �zerindeki kaynaklar� kullanabilmektedir. Bu ise kullan�c�ya bilgisayar�ndan ba��ms�z bir aray�z olana�� sa�lamaktad�r. Di�er bir deyi�le; belirli bir program� veya veri taban�n� kullanmak i�in o program�n y�kl� oldu�u bilgisayar�n ba��nda olmak gerekmiyor, veritaban�n� kullan�c�n�n kendi bilgisayar�nda �al��an bir program kullanabiliyor veya uzaktan kullan�m ile (telnet, remote login) ilgili bilgisayar da program ve veritaban�n� kullanabiliyor.

Bilgisayar a�lar�n�n en b�y�� ve bir anlamda toplam� olan �nternet t�m d�nyay� kapsayan, irili ufakl� her t�rden milyonlarca bilgisayardan olu�makta, 200 civar�nda �lke ile elektronik posta,100 civar�nda �lke ile online elektronik nesne de�i�imine izin vermektedir.

Bilgisayar Yaz�l�mlar�
Yaz�l�m, kullan�c�lar�n bilgisayarda i�lerini yapmalar�na imkan veren t�m programlara verilen genel add�r. Yaz�l�mlar :

1.Sistem Yaz�l�mlar�

2.Uygulama Yaz�l�mlar�

olmak �zere iki ana gruba ayr�l�r. Uygulama yaz�l�mlar�; programlama dilleriyle yaz�lan kullan�c�ya y�nelik yaz�l�mlard�r. Sistem yaz�l�mlar� ise uygulama yaz�l�mlar�n�n belli bir donan�m grubu �zerinde p�r�zs�z olarak �al��mas�n� sa�layan zemin programlar�n� i�erir.

Uygulama Yaz�l�mlar�
Kullan�c�lar�n belli ba�l� baz� i�lemleri yapmalar�na imkan veren yaz�l�mlard�r. Uygulama yaz�l�mlar�n�n geli�tirilmesi i�in programlama dilleri ve di�er baz� uygulama geli�tirme ara�lar� kullan�l�r. Uygulama yaz�l�mlar� genellikle belli bir i�letim sistemi alt�nda �al��t�r�lmak �zere haz�rlan�r. �rne�in, Macintosh i�letim sistemi alt�nda �al��t�r�lmak �zere haz�rlanan bir kelime i�lem program� DOS veya WINDOWS i�letim sistemini kullanan ki�isel bilgisayar(PC-Personal Computer)larda �al��mayacakt�r. Bununla birlikte, �o�u durumlarda ticari uygulamalar; di�er bir �ok i�letim sistemi alt�nda da �al��abilecek �ekilde haz�rlanmaktad�r.

Genel Ama�l� Uygulama Yaz�l�mlar�
G�n�m�zde bilgisayar sistemleri i�in geli�tirilmi� �ok say�da genel ama�l� uygulama yaz�l�m� mevcuttur. Bunlar�n say�s� ve �zellikleri her ge�en g�n h�zla artmaktad�r. Bu yaz�l�mlardan ki�i ve kurumlarca en yayg�n olarak kullan�lanlar�; kelime i�lem programlar�, elektronik hesap tablosu programlar�, sunum programlar�, dosya y�netim ve veri taban� y�netim programlar�d�r.

Kelime ��lem Programlar� : Bilgisayar�n, �ok g��l� �zellikleri olan bir daktilo makinesi gibi kullan�lmas� �zelli�ini sa�layan programlard�r. Haz�rlamak istedi�iniz belgede grafik, tablo, resim, dipnot ve belgeyi birden fazla s�tun halinde d�zenlemek gibi �zellikleri sa�larlar. Bu programlar di�er genel ama�l� uygulama yaz�l�mlar�na oranla �ok daha yayg�n kullan�lmaktad�r. Baz� kelime i�lemciler, masa �st� yay�nc�l�k, elektronik takvim, ve elektronik posta gibi �zelliklere sahip olan entegre ofis sistemlerinin temelidir(Word, WordStar, WordPerfect, PW-Professional Write gibi).

Hesap Tablosu Programlar� : Hesap tablosu programlar� bilgisayar sistemini son derece �zellikli bir elektronik hesap makinesine d�n��t�ren programlard�r. En basit �zelli�i verileri olduklar� gibi tablo �eklinde listelemek oldu�u gibi, verileri al�p �e�itli t�rlerde grafiklere d�n��t�rme �zelli�ine de sahiptirler(Excel, Lotus 123, Quattro Pro gibi).

Sunum Programlar� : Belli bir konuda yap�lan ara�t�rman�n ve/veya haz�rlanan raporlar�n sonu�lar�n� bilgisayar yard�m�yla di�er ki�ilere anlatmak i�in kullan�l�r. Sunum genellikle bilgisayara ba�l� bulunan bir projeksiyon/data shov cihaz� yard�m�yla yap�l�r. Bu uygulamalar her t�rl� grafik, ses ve video g�r�nt�lerinin kullan�lmas�na imkan verir.

Dosya Y�neticileri ve Veri Taban� Y�netim Programlar� : B�y�k miktardaki verileri depolay�p bu verilere h�zl� bir eri�im ve bu verilerden raporlar haz�rlanmas�na imkan veren programlard�r(Access, Database/Dbase, FoxBase/FoxPro, Oracle, File Maker gibi).

Bu yaz�l�mlar genellikle �retici firmalar taraf�ndan birle�tirilerek MS-Office, Star Office(Sun), Open Office(�cretsiz) gibi tek bir ofis paketi halindedirler.

�zel Ama�l� Uygulama Yaz�l�mlar�
�zel ama�l� uygulama yaz�l�mlar� belirli baz� i�leri yapabilmek i�in geli�tirilen, dolay�s�yla s�n�rl� ama�lar� olan yaz�l�mlard�r. A�a��da baz� �zel ama�l� yaz�l�m t�rleri k�saca belirtilmi�tir.

Analiz ve karar verme : Belli i�lemleri yapmaktan �ok; problemlerin ��z�m�nde y�neticilere yard�mc� olmak amac�yla geli�tirilmi�tir. Matematiksel modellerden faydalanmak �zere istatistik ve y�netim bilimi yaz�l�mlar�n� birle�tirir.

Planlama, programlama, koordinasyon ve organizasyon: Finansal planlama, b�t�e, masraf ve sat�� raporlar� haz�rlama, toplant� g�ndemlerinin haz�rlanmas� ve randevular�n ayarlanmas� gibi i�ler “masa �st� d�zenleyici”de denilen �zel uygulama yaz�l�mlar� ile yap�l�r.

Ayr�ca “ak�ll� binalar”, “Hastane Otomasyon Sistemleri” ve proje y�netimi yaz�l�mlar� da vard�r.

�leti�im : �leti�im programlar�, bilgisayar a�lar� aras�nda ileti�im kurulmas�na imkan veren yaz�l�mlard�r. G�n�m�zde yayg�n bir �ekilde kullan�lan �nternet hizmetlerinden yararlanmak i�in geli�tirilmi� olan her t�rl� program ileti�im programlar� i�erisinde d��n�lebilir.

E�itim : Bilgisayarlar e�itimde her ge�en g�n gittik�e artan bir oranda kullan�lmaktad�r. Bug�n piyasada olan programlar�n �o�u ��reticileriyle birliktedir, yani program i�indeki yard�m men�s�nde program�n kullan�m bilgileri bulunmaktad�r. Ansiklopedik bilgiler i�eren, belli bir yer veya konuda haz�rlanm�� olan tan�t�c� programlar, yabanc� dil veya herhangi bir dersle ilgili olarak yard�mc� olmak �zere haz�rlanm��, internette online veya asenkron e�itim i�in haz�rlanm�� programlar e�itim ama�l� programlard�r.

Sistem Yaz�l�mlar�

Uygulama yaz�l�mlar� ile bilgisayar donan�m� aras�nda arac�l�k eden yani bilgisayar sisteminin p�r�zs�z bir �ekilde �al��mas�n� sa�layan yaz�l�mlard�r. Bu k�s�mda ��letim Sistemi (Operating System) ve Hizmet (Utility) yaz�l�mlar� k�saca incelenecektir.

��letim Sistemi Yaz�l�mlar�
Bir i�letim sistemi, bilgisayar kaynaklar�n�n y�netimi ve kontrol�n� sa�layan yani bilgisayar sisteminin yapaca�� i�leri y�neten programlar b�t�n�d�r. Kullan�c�ya bilgisayar�n kaynaklar�n� mant�ksal bir ortamda y�netme ve y�nlendirme imkan� verir, pek �ok fonksiyonu ise kullan�c�n�n haberi bile olmadan kendisi �stlenir. Diyelim, bir yaz� yazd�n�z ve diske kaydediyorsunuz. Kelime i�lemci(yaz�y� yazd��n�z program), do�rudan diskle ilgili bir i� yapmaz, sadece i�letim sisteminin diskle ilgili fonksiyonlar�n� kullan�r.

Bir i�letim sisteminin ger�ekle�tirece�i temel i�lemler;

1.Merkezi ��lem Birimini farkl� i�lere y�nlendirmek, y�netmek,

2.Ana belle�i y�netmek,

3.Harici kay�t cihazlar�n� y�netmek,

4.Giri�/��k��lar� kontrol etmek,

5.Bilgisayar sisteminin g�venli�i ve kontrol�n� sa�lamakt�r.

Bug�n ki�isel bilgisayar d�nyas�nda de�i�ik i�letim sistemleri kullan�l�yor. Microsoft’un IBM uyumlu PC’ler i�in �retti�i MS-DOS, Windows, Windows NT, Windows2000 i�letim sistemleri ayr�, Apple Macintosh’un i�letim sistemleri ayr�, yine IBM uyumlu PC’lerde kullan�lan IBM OS/2 Warp, Linux ve Unix i�letim sistemleri ayr�. �stelik her birinin farkl� s�r�mleri var. Bunlardan g�n�m�zde IBM uyumlu PC’lerde en yayg�n kullan�lan� Microsoft Windows olmakla birlikte son y�llarda Linux kullan�m� da artm��t�r. �nceleri �e�itli s�r�mleri ile DOS (Disk Operating System) i�letim sistemi �zerine y�klenen bir Grafik Kullan�c� Arabirimi (GUI-Graphical User Interface) olan, yani PC’mizi DOS �zerinde daha rahat kullanabilmemiz i�in grafiksel ��eler getiren Windows, uzun bir s�re sonra Windows 95 s�r�m� ad�yla i�letim sistemi unvan�n� edindi(asl�nda Windows NT, ger�ek anlamda ilk Windows i�letim sistemidir). PC’lerin a� ortam�nda kullan�m� i�inse Novell Netware gibi i�letim sistemleri geli�tirildi. Ancak daha sonra Windows NT ve Windows 95’e geli�mi� a� �zellikleri eklendi.

Genelde bir i�letim sisteminde kulland��m�z uygulama di�erinde �al��maz(farkl� s�r�mlerini kullanmak gerekebilir). Ayr�ca bir i�letim sistemini kullanma al��kanl�klar� di�er i�letim sistemi ile uyu�mayabilir(fare kullan�m�, men�ler, arabirim, al��t��m�z klavye kestirmeleri, komutlar vs.).

Hizmet Yaz�l�mlar�
Hizmet (Utility) yaz�l�mlar�, genel sistem destek i�lemlerini yapmak i�in kullan�lan programlard�r. Diskleri bi�imlendirmek, dosyalar� kopyalamak, disklerdeki programlar� yedeklemek, dosya s�k��t�rma, dosya transfer(ftp), klavye d�zenleme, disk y�zeyini d�zenleme(fdisk, partition magic), vir�s temizleme gibi i�lemleri yaparlar. �o�u i�letim sistemi hizmet yaz�l�mlar�n�n yapt�� i�lerin �o�unu yapmaktad�r. Fakat baz� durumlarda hizmet yaz�l�mlar� ayr� bir paket olarak daha g��l� �zelliklerle �retilmektedir.

Zararl� Yaz�l�mlar
Buraya kadar anlatt��m�z faydal� yaz�l�mlar�n yan� s�ra, faydal� yaz�l�mlara zarar veren yada kullan�c� dosyalar� �zerinde tahribat yapan zararl� yaz�l�mlar da vard�r. Bu yaz�l�mlara genel bir ifadeyle zararl� yaz�l�mlar yada “bilgisayar vir�sleri” denir. Bilgisayar vir�sleri kendi kendilerini �o�altabilen, bir bilgisayardan di�erine yay�labilen ve �o�u kez bilgisayar sistemlerine kasten zarar vermek i�in yaz�lm�� programlard�r.

Bir bilgisayar vir�s�n�n �� temel karakteristi�i vard�r:

1.Kendi kendini �o�altma mekanizmas�, a�a��daki fonksiyonlar� yapar;

� Enfekte etmek i�in di�er programlar� arar,

� Bir program buldu�u zaman, daha �nce enfekte edilip edilmedi�ini tespit eder,

� Gizli talimatlar� program i�erisinde bir yere ekler,

� Program�n veya dosyan�n enfekte edildi�ini g�steren bir i�aret ekler. ��aret (flag) gerekli olabilir. Aksi takdirde i�aret olmadan programlar tekrar tekrar enfekte edilir veya �ok anormal �ekilde b�y�yebilir.

Kendi kendini �o�altma mekanizmas� dosyalar�n enfekte edildi�inin gizlenmesine yard�m edecek olan di�er baz� fonksiyonlar� da icra eder. Mesela dosyalar�n �zerinde de�i�iklik yap�ld�� son tarihi tekrar eski de�erine ayarlayabilir.

2.Aktivasyon mekanizmas�, baz� olaylar�n ortaya ��kmas�n� kontrol eden bir mekanizmad�r. Olay vuku buldu�u zaman vir�s amac�n� yerine getirir. E�er aktivasyon mekanizmas� amac�n� icra etmeden �nce belli bir tarihin veya zaman�n gelmesini kontrol ediyorsa, ona zaman bombas� (time bomb) denir. Bir program�n �nceden tespit edilmi� bir say�da icra edilmesi gibi belli bir faaliyeti beklerse, buna da mant�k bombas� (logic bomb) denir. Bunun bir�ok varyasyonu olabilece�i gibi, herhangi bir program�n ilk defa icra edilmesiyle de aktivasyon mekanizmas�n�n devreye girmesi s�z konusu olabilir.

3.Ama�, genellikle istenmeyen ve tahrip edici baz� olaylar�n meydana getirilmesidir. Bug�ne kadar ya�anan olaylarda vir�sler ta��d�klar� ama�larda farkl�l�klar g�stermi�lerdir. Bazen ekranda ortaya ��kan sinir bozucu fakat zarars�z mesajlar, bazen dosyalar�n ve programlar�n silinmesi veya de�i�tirilmesi ve bazen de sistem donan�m�n�n farkl� bir �ekilde davranmas�na sebep olunmas� �eklinde ortaya ��km��lard�r. Bazen vir�s�n sebep oldu�u zarar t�m sistem yaz�l�mlar�n�n ve verilerin yeniden y�klenmesini gerektirir.

Bir truva at� vir�s program� ger�ekte bilgisayara veya sisteme zarar vermek amac�nda olmas�na ra�men faydal� bir fonksiyon icra ediyormu� gibi g�r�nen bir programd�r. Bir truva at�n�n yazar� ya faydal� gibi g�r�nen bir program yazar yada di�er kullan�c�lara cazip g�r�nen faydal� bir program�n kaynak koduna eri�im kazan�p faydal� fonksiyonun yan� s�ra zararl� baz� fonksiyonlar da yerine getiren bir kod ekleyerek amac�na ula��r.

A� solucan� denilen vir�s programlar� ise sistemden sisteme yay�lmak i�in a� ba�lant�lar�n� kullan�rlar.

Vir�slere Kar�� A��
Vir�slere kar�� a�� tabiriyle kastedilen, anti-vir�s yaz�l�mlar�d�r. Anti-vir�s yaz�l�mlar� bir bilgisayardaki davetsiz misafirleri “yakala ve yok et” misyonuna g�re �al��an programlard�r. G�r�n��te anti-vir�s program�, bir elektronik koruyucu ila� gibi anla��labilir; ger�ekte ise bir vir�se kar�� en iyi savunma onu sisteme bula�t�rmamakt�r. �kinci olarak da aktif hale gelip yay�lmadan ve tahribat�n� yapmadan ilk ad�mda onu yok etmektir. Vir�s faaliyetlerini tespit etmek amac�yla sistemi izleyen programlar kullan�lmal�d�r. Kusurlu anti-vir�s yaz�l�mlar�n�n vir�sleri yok edece�i yerde, bilgisayardaki verileri tahrip edip bilgisayarlar� �al��amaz duruma getirdi�i �ok g�r�lm��t�r. Daha olgun bir hale gelen anti-vir�s programlar� bu tehlikeleri minimize etmi�tir.

Anti-vir�s yaz�l�mlar�n�n kullan�lmas� d��n�ld��nde a�a��daki fakt�rler g�z �n�nde bulundurulmal�d�r.

1. Anti-vir�s yaz�l�mlar� ne kadar itibarl� ve g�venilir kaynaklardan al�n�rsa o kadar etkin ve emniyetli sonu�lar al�n�r. B�y�k �niversitelerde �zenli ilmi de�erlendirmeler den ge�en programlar�n sat�n al�nmas�nda fayda vard�r.

2. Bu yaz�l�mlar�n b�t�n meseleyi halledece�i d��n�lmemelidir. Bir vir�s insanlar taraf�ndan yaz�l�p insan hatas� veya ihmal nedeniyle sisteme girmesine imkan verilmi� olan bir �r�nd�r. �nsan fakt�r�n�n ihmal edilmesini gerektirecek kadar g��l� ve emniyetli anti-vir�s yaz�l�m� yoktur. Yani bunlar felakete kar�� mutlak bir sigorta de�il sadece bir ihtiyat tedbiridir.

Netice olarak koruma, tedaviden daha iyi bir se�enektir.

Programlama Dilleri
Genel ama�l� olsun �zel ama�l� olsun t�m uygulama ve sistem yaz�l�mlar� programlama dilleriyle yaz�l�r. Bir programlama dili, insanlar�n bilgisayara �e�itli i�lemler yapt�rmas�na imkan veren her t�rl� sembol, karakter ve kurallar grubudur. Programlama dilleri insanlarla bilgisayarlar aras�nda terc�manl�k g�revi yapar. Programlama dilleri, bilgisayara neyi, ne zaman, nas�l yapaca��n� belirten deyim ve komutlar i�erir. Programlama dilleri zaman i�erisinde geli�erek g�n�m�zde �ok kabiliyetli bir duruma gelmi�tir. Burada programlama dillerinin geli�me s�reci k�saca incelenecektir. Programlama dillerinin tarihi geli�imi Tablo 1.1.de verilmi�tir.

Ku�ak
Programlama Dili
Periyod

1
Makine dili
1940 – 1950 aras�

2
Assembly dili
1950’li y�llardan itibaren

3
Y�ksek seviyeli diller
1960’l� y�llardan itibaren

4
�ok y�ksek seviyeli diller
1970’li y�llardan itibaren

5
Yapay zekaya y�nelik diller
1980’li y�llardan itibaren

Tablo 1.1.Programlama Dillerinin Tarihi Geli�imi

D��k seviyeli diller : Bilgisayarlar�n ilk d�nemlerindeki programlama dilleri, kullan�m� �ok zor olan makine dili ve assembly dilleriydi. Makine dili, geli�tirilen ilk programlama dilidir ve ilk ku�a�� temsil eder. Makine dilinde yaz�lan t�m komutlar 0 ve 1 lerden olu�ur. B�t�n talimatlar en detayl� bir �ekilde tan�mlan�r ve iki tabanl� say� sistemi kullan�larak kodlama yap�l�r.

Assembly dilleri : �kinci ku�ak dilerdir ve geli�tirilmesine 1950’li y�llar�n ba�lar�nda Grace Hopper taraf�ndan �nc�l�k edilmi�tir. Bu dillerde makine dili talimatlar� daha kolay bir �ekilde anla��labilecek ve hat�rlanabilecek olan sembollerle ifade edilir. D��k seviyeli diller grubundan say�lmas�na ra�men, makine diline g�re bir ad�m daha ileride olan assembly dilleri g�n�m�zde bile programc�lar taraf�ndan kullan�lmaktad�r. ��nk� bu dillerle yaz�lan programlar genellikle �ok h�zl� �al��r ve daha az depolama y�zeyi gerektirirler. Bununla birlikte bu dillerle programlama yapmak �ok yorucu, s�k�c� ve zaman al�c� oldu�undan cazibesini kaybetmektedir.

Y�ksek seviyeli diller : ��nc� ku�ak da denilen y�ksek seviyeli programlama dilleri ��renilmesi daha kolay, program yaz�lmas� daha az zaman alan, daha iyi sonu�lar sa�layan programlama dilleridir. Y�ksek seviyeli dillerden birinde yaz�lan bir kaynak program makine diline �evrilmek zorundad�r. D�n��t�rme i�ini ger�ekle�tiren programa derleyici (compiler) denir. Basic, Cobol, Fortran ve Pascal dilleri bu kategorideki programlama dillerine birka� �rnek olu�turur.

�ok y�ksek seviyeli diller : Bu diller programlama i�ini �ok daha kolayla�t�rm��t�r. Bu dillerdeki temel �zellik kullan�c�lar�n bilgisayara bir �eyin nas�l yap�laca��n� de�il, ne yap�laca��n� ifade edebilmelerine imkan vermesidir. �rne�in; say�lar�n s�raya dizdirilmesi i�lemini yapabilmek i�in bir y�ksek seviyeli dil ile karma��k bir mant�k kullanarak 15-20 sat�rl�k bir program yazmak gerekir. Bunun aksine bir �ok y�ksek seviyeli(d�rd�nc� ku�ak) dil ile bir kullan�c�n�n yapaca�� i�; s�raya dizilecek alan�, s�ralama i�leminin k��kten b�y��e mi yoksa b�y�kten k��e mi yap�laca��n� belirlemek ve ekrandaki bir ikona t�klayarak yada bir m�n�den “s�rala” komutunu se�erek s�ralama i�lemini ger�ekle�tirmektir.

�lk geli�tirilen d�rd�nc� ku�ak diller ile daha sonralar� geli�tirilen diller aras�nda bile takip edilen prosed�rler ve kullan�lan metotlar bak�m�ndan b�y�k farkl�l�klar vard�r. Yeni geli�tirilen diller �ok daha karma��k i�leri daha kolay bir �ekilde yapmaya imkan vermektedir.

Bilgisayar A��ld��nda Ne Olur?
Hangi PC’yi a�arsan�z a��n, siyah ekran �zerinde bir tak�m yaz�lar�n kay�p gitti�ini g�r�rs�n�z. ��letim sisteminiz DOS, Windows 3.x, Windows 9x, NT, Windows 2000, Unix veya Linux olabilir. T�m�nde de bu yaz�lar� g�r�rs�n�z. ��letim sistemi daha sonra otomatik olarak veya siyah ekranda yazd��n�z bir komutla devreye girer.

Peki nedir i�letim sisteminden �nce devreye giren bu sat�rlar?

Daha �nce BIOS’tan bahsetmi�tik. Temel Giri� ��k�� Sistemi (Basic �nput/Output System) anlam�ndaki B�OS, anakart �zerindeki bir yongada y�kl�, k��k bir yaz�l�md�r asl�nda. Bu yaz�l�m donan�mlar�n di�er bile�enler ve i�letim sistemi taraf�ndan tan�nmas� i�in ilk ad�mlar� atar, sistem a��ld��nda baz� donan�mlar�n d�zg�n �al��p �al��mad��n� test eder, donan�mlar�n belirli �zelliklerinin ayarlanmas�n� sa�lar. ��te BIOS’un sisteminizi a�mak i�in ger�ekle�tirdi�i bu ilk i�lemlerin ger�ekle�tirildi�ini, PC’nizi a�t��n�zda siyah ekranda g�r�nen bu yaz�lardan anlars�n�z. Bu yaz�lar ekrana gelirken BIOS’unuzun yapt�� bu i�lemlere POST – Power On Self Testing/Otomatik a��l�� testleri ad� verilir.

Bilgisayar� her a�t��n�zda, BIOS’taki POST yordam� (rutini), PC’nizin temel kaynaklar�n� kontrol eder: Bellekler �al��yor mu? Giri�/��k�� birimleri yerinde duruyor mu? ��letim sistemi olmas� gereken yerde mi? �evre birimleriyle ve ileti�im portlar� ile yeniden ili�ki kurulur. Her �ey iyi gidiyorsa, bir mesele yok. Ama herhangi bir birimde sorun varsa, test i�lemi durdurulur, bize ac� haber ekrandan bildirilir...

PC’nin ekran�nda izlenilebilen bu test i�lemi, en �ok RAM bellek �zerinde yo�unla��r; ne kadar �ok ana bellek varsa, POST o kadar uzun s�recektir. Temel giri�/��k�� programlar�n�n ba�lang�� adresleri de RAM’a aktar�l�r, b�ylelikle kullanaca��m�z uygulama yaz�l�mlar�n�n, giri�/��k�� birimlerini standart olmayan yollardan kullanmalar�na da izin verilmi� olur.(Baz� PC’lerde a��l�� s�ras�nda temel giri�/��k�� programlar�, oldu�u gibi ROM dan RAM’a aktar�l�r.)

G�r�ld�� gibi sistem a��l��nda pek �ok i�lem yap�lmaktad�r ve sisteminize ba�l� donan�mlar, y�kl� yaz�l�mlar de�i�tik�e, anakart�n �zelli�ine ve BIOS ayarlar�n�za da ba�l� olarak, a��l�� s�resi de�i�ebilir. �o�u kullan�c� sistem performanslar�n� bu a��l�� s�resi ile de�erlendirmeye e�ilimlidir. Ancak g�r�ld�� gibi a��l��ta tan�nan donan�mlar ve y�klenen yaz�l�mlar nedeniyle bu s�re �ok de�i�ken olabilir, dolay�s� ile PC’nin performans� a��l�� s�resi ile �l��lmez.

Not : 1. Sisteminizi ilk a�t��n�zda yaz�lar ekranda h�zla kay�yorsa ve arad��n�z bir bilgiyi okumakta g��l�k �ekiyorsan�z klavyenizde Pause tu�una basarak kayan yaz�lar� durdurabilirsiniz. Enter tu�una bast��n�zda i�lemler devam edecektir.

2. Sisteminizdeki donan�mlar�n do�ru �al��t��ndan eminseniz, BIOS Setup’dan baz� POST i�lemlerini iptal ederek sisteminizin a��l��n� h�zland�rabilirsiniz. BIOS Features Setup b�l�m�nde “Quik Power On Self Test” se�ene�ini “Enabled” konumuna getirdi�inizde �zellikle a��l��taki bellek sayma i�lemi iptal olacak ve sisteminiz daha h�zl� a��lacakt�r.

��letim Sistemlerinin Genel Yap�s�
BIOS tam anlam� ile bir i�letim sistemi say�lmaz; donan�m ile i�letim sistemi aras�ndaki k�pr� g�revi yapar. Elektronik devreler, CD s�r�c�ler, i�lemci, grafik kart�... onca para �dedi�imiz donan�m bilgisayar�n yar�s�d�r! Giri� b�l�m�nde, �b�r yar�n�n yaz�l�m olarak adland�r�ld��n� belirtmi�tik. Bilgisayar genel ama�l� bir ayg�tt�r, o kadar genel ama�l�d�r ki, sordu�unuzda tan�mlanm�� bir i�levi ve g�revi yoktur: “Ne i� olsa yapar”. ��te yaz�l�mlar�n g�revi masan�z�n (ya da dizinizin) �zerinde �ylece duran g�vdeyi harekete ge�irmek ve bu genel ama�l� ayg�ta tan�mlanm�� fonksiyonlar kazand�rmakt�r. Yaz�l�m�n bir i�levi daha vard�r Son derece karma��k bir ayg�t� kolayca kullanman�z� sa�lamak, elektronik devrelerle aran�zda bir k�pr� olu�turmak... Kabaca, bu i�levlerden ilkini destek ve uygulama yaz�l�mlar�n�n, ikincisini ise “sistem yaz�l�mlar�n�n” �stlendi�ini s�yleyebiliriz. Kullan�c� bilgisayar�n i� i�leyi�ine kar��maz, ancak bu i�leyi�i y�nlendirebilir. Bu y�nlendirme, piramidin tepesinden taban�na do�ru inersek, uygulama yaz�l�mlar� ve onlar�n �al��mas�n� sa�layan sistem yaz�l�mlar� ile m�mk�n olabiliyor. “Sistem yaz�l�m�” ba�l�� alt�nda toplanan yaz�l�mlardan en �nemlisi i�letim sistemidir. ��letim sistemi buraya kadar anlatt��m�z b�t�n o karma��k donan�m birimlerinin �al��mas�n� birtak�m komutlarla veya resim ve ikonlarla temsil eder. ��lemci, BIOS veya belle�in temel �al��ma ilkelerini bilmeden de PC’nizi kullanabilirsiniz, ama i�letim sistemini bilmeden bilgisayar�n�za hakim olamazs�n�z. DOS kullanacaksan�z DOS’u, Windows’unuz varsa Windows’u, Unix veya Linux’unuz varsa onlar� veya Mac’iniz varsa MacOS’u bilmemek olmaz!

Zaten bu nedenledir ki, yaz�l�mc�lar giderek daha kolay kullan�lan i�letim sistemleri ve grafik kullan�c� arabirimleri geli�tirmeye �al��yorlar... DOS, Windows, OS/2, Linux gibi sistem yaz�l�mlar� sayesinde sabit diskinizde neler d�nd��n�, CD-ROM’un nas�l �al��t��n� ve i�lemcinin nas�l i�lem yapt��n� bilmek zorunda kalm�yorsunuz. Sizden sadece birka� komutu bilmeniz ya da ekran�n�zdaki simgelere fare ile t�klaman�z bekleniyor...

Bir i�letim sistemi, bilgisayar�n temel i�levlerini (verileri d�� ortamdan almak, i�lemek, ekranda g�stermek, yazmak ya da telefon hatt� arac�l�� ile g�ndermek vb.) nas�l ele alaca��n� belirleyen geni� kapsaml� bir programd�r. Bilgisayar�n kaynaklar�n�n etkin bir �ekilde kullan�m� i�in, kaynak y�netimi ve koordinasyonunu i�letim sistemi �stlenir. Hangi ortamda nas�l saklan�rsa saklans�n, nas�l y�klenirse y�klensin, b�t�n i�letim sistemleri bu g�revi yerine getirir.

DOS ��letim Sistemi
PC (Personal Computer-Ki�isel Bilgisayar)’lerde kullan�la gelen i�letim sistemini eski i�letim sistemlerinden, art�k �o�u kullan�c� do�rudan kullanmasa da Windows PC’lerimizin hala bir kenar�nda �yle veya b�yle duran MS-DOS’tan ba�layaca��z. Kimi i�letim sistemi kavramlar�n� da DOS’u anlat�rken ele alaca��z. Onun i�in, DOS kullanmasan�z bile DOS sayfalar�na bir g�z atman�z iyi olur.

DOS’un, kullan�c�ya sistemi de�i�ik �ekillerde kontrol etme olana�� veren kesimi, “User Command Processor” (Kullan�c� Komut ��lemcisi) olarak adland�r�l�r. DOS, makinenin de�i�ik bile�enlerine ve giri�/��k�� birimlerine y�nelik bir dizi fonksiyon ve �zel komut da i�erir. Bu komut ve fonksiyonlar�n bir k�sm�n� kullan�c�lar do�rudan kullanabilir, bir k�sm� ise uygulama yaz�l�mlar� taraf�ndan kullan�l�rlar. Baz�lar� da herkes taraf�ndan.

Diyelim, bir yaz� yazd�n�z ve diske kaydediyorsunuz. Kelime i�lemci (yaz�y� yazd��n�z program), do�rudan diskle ilgili bir i� yapmaz, sadece i�letim sisteminin diskle ilgili fonksiyonlar�n� kullan�r. Dolay�s�yla bu fonksiyonun DOS’ta herhangi bir �ekilde de�i�tirilmesi, b�t�n yaz�l�mlar� do�rudan etkiler. Baz� yaz�l�mlar, i�letim sistemini atlay�p, do�rudan donan�m bile�enlerine eri�erek i�lem yaparlar.

PC’nizde kurulu olan DOS i�letim sistemi, �u mod�llerden olu�ur:

� ROM-BIOS : ROM’da (salt okunur bellek) sakl� temel giri�-��k�� sistemi.

� A�ILI� KAYDI : Diskte bulunan ve bilgisayar�n “bootstrap” i�lemini ger�ekle�tirebilmesini sa�layan k��k ve basit bir kay�t. Bu kay�t kal�c� de�ildir, yani PC’niz �al��rken, RAM’da durmaz.

� IO.SYS ile MSDOS.SYS (ya da IBMBIO.COM ile IBMDOS.COM) : DOS’un sistem dosyalar�. ROM-BIOS’taki programlar�n ekleri olarak g�r�lebilecek bu dosyalar, �evre birimleriyle ilgili ek i�lemleri yerine getiren programlar� i�erir. Diskinizin ana dizininde bulunan bu dosyalar gizlidir, yani DIR (listele) komutuyla onlar� g�remezsiniz.

� COMMAND.COM : Bu dosyan�n i�erdi�i sistem program�n�n temel i�levi, DOS �zerinde �al��rken kulland��m�z komutlar� yorumlamak ve yerine getirmektir. COMMAND.COM, disk �zerinde bulunur, gizli bir dosya de�ildir, yani DIR komutuyla g�r�n�r. Ana bellekte, makine �al��t�� s�rece saklanan COMMAND.COM’unuz silinir ya da bozulursa, PC’niz a��lmaz...

Dikkat : Bir kullan�c� olarak sizin bu sistem dosyalar�yla herhangi bir �ey yapman�z s�z konusu de�ildir. Sadece kavramsal olarak, bu dosyalar�n ne i�e yarad��n� bilmeniz yeter. Her ihtimale kar��, bu sistem dosyalar�n�n bir yede�ini al�rsan�z, �ok iyi edersiniz...

CONF�G.SYS DOSYASI : Sistemle ilgili dosyalar� ve bilgisayar�n kullanabilece�i donan�m par�alar�n� tan�tmak i�in a��l��ta y�klenen dosyad�r. Herhangi bir kelime i�lemci ile dosya �a�r�l�r ve kullan�c� taraf�ndan gerekli de�i�iklikler yap�labilir.

AUTOEXEC.BAT DOSYASI : ��letim sistemi y�klendikten sonra �al��t�r�lmak istenen programlar ve komutlar bu dosyada bulunur. Herhangi bir kelime i�lemci ile dosya �a�r�l�r ve kullan�c� taraf�ndan gerekli de�i�iklikler yap�labilir.

DOS ��letim Sisteminin Bilgisayar�n A��l��nda Y�kleni�i
Bilgisayar ilk a��l��nda ROM bellek test edilir ve okunur. Daha sonra RAM belek test edilir, sorun ��karsa ekrana mesaj verir ve i�letime ge�mez.

Bellek testinden sonra A disket s�r�c�s�n� kontrol eder ve tak�l� disket yok ise C diskinden i�letim sisteminin belle�e y�klenmesi i�ini yapar ve var olan ayg�tlar�n�n tan�nmas�n� sa�layan IO.SYS ve MSDOS.SYS gizli dosyalar�n� y�kler.

Konfig�rasyon dosyas� olan CONFIG.SYS y�klenir. Daha sonra COMMAND.COM dosyas�n� ve AUTOEXEC.BAT dosyas�n� y�kler. Bilgisayar a��lm�� olur ve ekrana C:\> ��kacakt�r. Bundan sonra DOS komutlar�n�n uygulanmas� yap�labilir.

�ayet A s�r�c�s�n� test ederken disket tak�l� ise ve DOS i�letim sisteminin dosyalar� mevcut ise A s�r�c�s�nden a�ar ve ekrana A:\> yazar.

A s�r�c�s�ne tak�l� diskette DOS i�letim sistemi y�kl� de�ilse ekrana �u mesaj� verir.

Non-System Disk Error

Replace and press any key when ready

Bu mesajdan sonra A s�r�c�s�nde sistem disketi olmayan disket ��kart�l�r; ya bir tu�a bas�l�r ve C s�r�c�s�nden bilgisayar�n a��lmas� sa�lan�r ya da DOS i�letim sistemi y�kl� olan disket tak�l�r ve bir tu�a bas�larak A s�r�c�s�nden bilgisayar�n a��lmas� sa�lan�r.

Bilgisayar�n C s�r�c�s�nden a��lmamas� : DOS i�letim sistemi y�klenmemi� olabilir. DOS i�letim sisteminin dosyalar� bozulmu� olabilir ve yeniden y�klenmesi gerekir veya disk bozulmu� olabilir.

Bilgisayar� a�arken C s�r�c�s�nde veya A s�r�c�s�nde tak�l� olan diskette AUTOEXEC.BAT dosyas� bulunmuyor ise ekrana tarih ve zaman bilgisi gelir ve ENTER tu�una bas�larak bu sat�rlar ge�ilir ve bilgisayar a��l�r.

S�r�c� De�i�tirme

C s�r�c�s�nde iken A s�r�c�s�ne ge�mek i�in A: yaz�l�r enter tu�una bas�l�r.

A s�r�c�s�nde iken A s�r�c�s�ne ge�mek i�in C: yaz�l�r enter tu�una bas�l�r.

Dosyalara �sim Verilmesi

DOS i�letim sisteminde dosyalara en az 1 karakter en fazla 8 karakterlik isim ve uzant�s� 3 karakter olarak verilir. Dosyalara uzant� ismi verilmeyebilir ancak baz� durumlar var ki mutlaka uzant� ismi vermek zorunludur. Dosya ismi ile uzant�s� aras�na mutlaka nokta (.) karakteri konulmal�d�r. Dosya ad� i�erisinde ve uzant�s�nda bo�luk karakteri kullan�lmaz.

Dosya uzant�s� bize o dosya hakk�nda bilgi verir. Baz� dosya uzant�lar�n�n k�saca anlam� ��yledir:

EXE : Uzant�s� bu olan programlar do�rudan �al��rlar.

COM : Bu programlarda do�rudan �al��rlar.

BAT : Toplu i�lemler i�in DOS komutlar�n� i�eren programlard�r.

SYS : DOS i�letim sisteminde sistem dosyas�.

TXT : Yaz� (text) i�eren dosya.

DAT : Veri (data) i�eren dosya.

HLP : Konu ile ilgili a��klamalar, yard�m bilgileri i�eren dosya.

* ve ? karakterleri DOS komutlar�nda, dosya veya uzant� ismi i�erisinde yer al�rlar. Joker karakter olarak kullan�ld�klar�nda :

1. * karakteri, dosya isminde 1 ila 8 aras� karakteri; dosya uzant�s�nda kullan�l�yor ise 1 ile 3 aras� karakteri temsil eder ve ne olursa olsun anlam�n� verir.

2. ? karakteri, bulundu�u pozisyondaki bir tek karakteri temsil eder ve ne olursa olsun anlam�n� verir.

DOS Komutlar�
1.�� (internal) Komutlar

Bilgisayar a�.

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

� �nceki :: Sonraki �

Son Yaz�lar�m

Kategorilerim

Arkada�lar�m

Ba�lant�lar�m

Ni�in M�zikten Ho�lan�yoruz � �nsan

Dolunay�n Davran�� Etkilemesi � �nsan

Sineklerin Tavanda Y�r�mesi � Hayvanlar D�nyas�

HIT ARTTIRMANIN YOLLARI

bilgisayar ile ilgili arad��n�z her�ey burada(ilgilendi�iniz bolume bak�n)

Son Yaz�lar�m

Kategorilerim

Arkada�lar�m

Ba�lant�lar�m

Ni�in M�zikten Ho�lan�yoruz � �nsan

Dolunay�n Davran��� Etkilemesi � �nsan

Sineklerin Tavanda Y�r�mesi � Hayvanlar D�nyas�

HIT ARTTIRMANIN YOLLARI

bilgisayar ile ilgili arad���n�z her�ey burada(ilgilendi�iniz bolume bak�n)

Dolunay�n Davran�� Etkilemesi � �nsan

bilgisayar ile ilgili arad��n�z her�ey burada(ilgilendi�iniz bolume bak�n)